SERWIS RODZINNY .PLBARDZO CENNE UWAGI CO ZABIERA SIĘ NASZYM DZIECIOM I MŁODZIEŻY W SZKOLE

Fundacja Mamy i Taty

Chronimy i promujemy rodzinę Menu 19 lutego 2024

Pełna treść dokumentu Ruchu Ochrony Szkoły dotyczącego zmian podstaw programowych

W związku z projektem zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego zaprezentowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz ogłoszeniem trwających do dnia 19 lutego 2024 r. prekonsultacji w tym zakresie poniżej prezentujemy listę uwag i zastrzeżeń do wybranych propozycji zmian.

Poszczególne uwagi zostały przygotowane przez:

Jolanta Dobrzyńska, ekspert oświatowy,

Agnieszka Czachowska, nauczyciel polonista, LO,

Agnieszka Pawlik-Regulska, Stowarzyszenie Nauczycieli i Pracowników Oświaty “Nauczyciele dla Wolności”,

Hanna Dobrowolska, ekspert oświatowy, Ruch Ochrony Szkoły,

Patrycja Przybysławska, Szkoła Podstawowa i Liceum św. Tomasza z Akwinu w Józefowie.

dr Artur Górecki, Collegium Intermarium, “Christianitas”,

Bartosz Kopczyński, Towarzystwo Wiedzy Społecznej w Toruniu,

Andrzej Hołowiński, Szkoła Podstawowa i Liceum św. Tomasza z Akwinu w Józefowie,

“Christianitas”,

Marek Puzio, Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris.

 

=============================

Zapraszamy do POBRANIA OCENY projektu zmian podstawy programowej oraz przeczytania treści poniżej:

=============================

 

OCENA WYBRANYCH PROPOZYCJI ZMIAN W PODSTAWIE PROGRAMOWEJ

W związku z projektem zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego zaprezentowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz ogłoszeniem trwających do dnia 19 lutego 2024 r. prekonsultacji w tym zakresie poniżej prezentujemy listę uwag i zastrzeżeń do wybranych propozycji zmian.

Poszczególne uwagi zostały przygotowane przez:

Jolanta Dobrzyńska, ekspert oświatowy,

Agnieszka Czachowska, nauczyciel polonista, LO,

Agnieszka Pawlik-Regulska, Stowarzyszenie Nauczycieli i Pracowników Oświaty “Nauczyciele dla Wolności”,

Hanna Dobrowolska, ekspert oświatowy, Ruch Ochrony Szkoły,

Patrycja Przybysławska, Szkoła Podstawowa i Liceum św. Tomasza z Akwinu w Józefowie.

dr Artur Górecki, Collegium Intermarium, “Christianitas”,

Bartosz Kopczyński, Towarzystwo Wiedzy Społecznej w Toruniu,

Andrzej Hołowiński, Szkoła Podstawowa i Liceum św. Tomasza z Akwinu w Józefowie,

“Christianitas”,

Marek Puzio, Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris.

JĘZYK POLSKI

SZKOŁA PODSTAWOWA

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

(Hanna Dobrowolska, Agnieszka Pawlik-Regulska)

KLASY IV–VI

I. 1.2. Brak rozróżnienia na prozę realistyczną, fantastycznonaukową i utwory fantasy

terminy powinny pozostać, gdyż są potrzebne przy omawianiu takich lektur jak „Hobbit czyli tam i z powrotem”, opowiadania Stanisława Lema, jednego z najbardziej znanych polskich pisarzy na świecie.

I. 1.3. Skrajnie zubożenie znajomości typów powieści, których rozpoznanie nie jest kłopotliwe dla ucznia i stanowi jedną z podstawowych umiejętności czytelniczych oraz jest zachętą do samodzielnych lektur – terminy powinny pozostać.

I. 1.3. Rezygnacja z umiejętności rozpoznawania takich gatunków literackich jak dziennik, pamiętnik, nowela

Dziennik i pamiętnik to formy ukazujące bogactwo wewnętrzne autora, skłaniające do autorefleksji, powinny się pojawić i być zachętą do prowadzenia własnych tego typu zapisków; uczniowie chętnie piszą dziennik lub pamiętnik, wcielając się w bohaterów literackich.

Nowela jako krótka zwięzła forma bardzo dobrze nadaje się na lekcje języka polskiego, ukazuje funkcję społeczną i interwencyjną drukowanego słowa w XIX wieku, co warto porównać ze współczesnymi reklamami społecznymi, które pełnią podobną funkcję interwencyjną – powinno zostać ze współczesną obudową (reklama społeczna dziś).

I. 1.6. Uczniowie nie będą rozpoznawać liczby sylab w wersie i badać związku jej powtarzalności [lub celowych niezgodności] z melodyką utworu, co bardzo zuboży świadomy odbiór poezji [nie będzie znane pojęcie np. 8- czy 13-zgłoskowca!]. Uniemożliwi to samodzielne próby poetyzowania wg tradycyjnych zasad wersyfikacji – powinno pozostać.

I. 1.16. Usunięcie „określa doświadczenia bohaterów literackich i porównuje je z własnymi” – usunięcie jednej z kluczowych funkcji czytania, jaką jest zestawienie i porównanie świata wewnętrznego bohatera literackiego [przeżycia, uczucia, motywacje etc.] z osobistym doświadczeniem ucznia ­ – powinno pozostać w celu pobudzenia go do refleksji, jego wzbogacenia i rozwoju.

I. 2.1. Wykreślenie konieczności identyfikowania wypowiedzi jako tekst publicystyczny

We współczesnym świecie konieczna jest umiejętność czytania tekstów publicystycznych i rozumienia ich, dlatego należy ją ćwiczyć już na tym poziomie kształcenia, w klasach IV-VI.

I. 2.9. Usunięcie kluczowych elementów rozpoznawania cech dzieła filmowego to radykalne zubożenie umiejętności świadomego odbioru tekstu kultury; dzieci oglądają dużo filmów i od pierwszych klas szkoły podstawowej należy uczyć je mądrej analizy dzieła filmowego i krytycznego podejścia do budowanej przez reżysera kreacji świata przedstawionego.

II. 1.7 i II. 1.11. Rezygnacja z rozumienia funkcji i sensu stosowania środków językowych [stopniowanie, rodzaje wypowiedzeń] do opisu świata – skutek: ograniczenie umiejętności ucznia jedynie do rozpoznawania środków językowych, brak nakierowania na rolę, jaką powinien pełnić język. Powinno pozostać.

Uzasadnienie: Powyższe zmiany programowe są skrajnie nienowoczesne, to powrót do mechanicznego odtwarzania wiedzy. Brak jest oczekiwania stosowania przez ucznia informacji w praktyce i przetwarzania zdobytej wiedzy, a także krytycznego odbioru tekstów kultury.

III. Tworzenie wypowiedzi

2.1 Rezygnacja z kształtowania umiejętności pisania sprawozdania (z filmu, spektaklu, wydarzenia), podczas gdy w kl. VII-VIII wymaga się umiejętności pisania recenzji

Sprawozdanie to forma prostsza niż recenzja, która jest pewnym etapem, przygotowaniem do pisania recenzji, wymaganej w klasach VII-VIII. Daje możliwość świadomego odbioru filmów czy spektakli dzięki pisaniu sprawozdań z wyjść do kina czy teatru.

Lektury obowiązkowe – powinny pozostać:

· Adam Mickiewicz „Powrót taty” – łatwy w recytacji, umożliwia dramę; brak uzasadnienia dla usunięcia;

· Adam Mickiewicz „Pan Tadeusz” – kluczowe jest konkretne określenie co najmniej 3 fragmentów [dotychczasowe propozycje były bardzo celne], z którymi zapozna się każdy uczeń w szkole podstawowej, natomiast w szkole średniej uczniowie powinni się zapoznać z całością epopei narodowej. Nieoznaczona fragmentaryzacja jest błędnym rozwiązaniem; skutkuje nieujednoliconym obrazem dzieła o istotnym kulturotwórczym charakterze. Uczniowie zostaną pozbawieni konieczności zapoznania się z całością epopei narodowej, która odegrała tak znaczącą rolę w XIX wieku – przywrócić.

· Juliusz Słowacki „W pamiętniku Zofii Bobrówny” – utwór prosty i lubiany, uczniowie często uczą się go na pamięć. Usunięcie sprawi, że uczeń nie zetknie się z żadnym utworem jednego z najważniejszych poetów doby romantyzmu w SP – zachować.

· koniecznie przywrócić pieśni i piosenki patriotyczne – są one powszechnie lubiane i wykorzystywane podczas uroczystości szkolnych; świąt kalendarzowych, integrujące społeczność szkolną; dają wiele możliwości wykonawczych, organizacji konkursów itp., stanowią cenną łącznik międzypokoleniowy; można popularyzować współczesne i młodzieżowe wykonania.

Klasy VII-VIII

I. 1.2. „[R]ozróżnia gatunki epiki, liryki, dramatu, w tym : pamiętnik”

Literatura pamiętnikarska to obszerny dział literacki, dzięki któremu poznajemy autentyczne doświadczenia poprzednich pokoleń, należy zostawić pamiętnik i warto też dodać tu dziennik. Uczniowie chętnie czytają książki dla młodzieży, które zawierają fragmenty dziennika, co inspiruje ich do redagowania samodzielnie takich form wypowiedzi.

I. 1.10. Usunięcie podstawowego dla interpretacji wielu utworów kontekstu kulturowego i historycznego jest nieuzasadnione, powinno pozostać

Omawianie dzieł literackich powinno przebiegać w odniesieniu do dziejów historycznych, a nie być wyabstrahowane z kontekstu kulturowego i historycznego. Kontekst pomaga dzieciom lepiej zrozumieć znaczenie utworu, jego sens.

I. 1.12. Nieuzasadniona rezygnacja z próby recytacji, która zdecydowanie powinna pozostać w podstawie

Recytacja ma wiele walorów: ćwiczy pamięć, pomaga zrozumieć tekst literacki i jego przesłanie, uczy interpretacji głosowej tekstu, ćwiczy dykcję, poprawność prozodyczną i wymowy, uczy wystąpień publicznych i do nich przygotowuje (do rozmów kwalifikacyjnych, autoprezentacji, wygłaszania referatów, prezentacji projektów etc.).

II. 1.1. Utrata dźwięczności w wygłosie jest ściśle związana z upodobnieniami fonetycznymi pod względem dźwięczności i powinna pozostać, ponieważ pomaga zrozumieć rozbieżności pomiędzy wymową a pisownią.

II. 2.1. Należy pozostawić pojęcie skrótu i skrótowca (bez wprowadzania ich typów) oraz ukazać różnice pomiędzy nimi i zasady poprawnej odmiany, a także zapisu – to element użytkowy języka, wiedza, która przyda się w zastosowaniu praktycznym.

II. 2.5. Należy pozostawić wyróżnianie środowiskowych i regionalnych odmian języka – to ciekawy i atrakcyjny temat, który ukazuje bogactwo polszczyzny, a nie zajmuje dużo miejsca w programach, można też ciekawie poprowadzić lekcje w oparciu o teksty regionalne czy gwary środowiskowe, w kontekście małych ojczyzn.

III. 1.8. Należy pozostawić rozpoznanie i rozróżnianie środków perswazji i manipulacji w tekstach kultury reklamowych oraz określanie ich funkcji

Wykreślenie tego elementu zubaża umiejętność krytycznego odbioru tekstów reklamowych, które otaczają dzieci od najmłodszych lat i czyni ucznia podatnym na manipulację.

III. 2.1 Należy przywrócić pisanie życiorysu, CV, listu motywacyjnego

To cenna, przydatna w życiu w świecie współczesnym umiejętność, którą młodzież powinna posiadać, aplikując do różnych projektów, już w szkole podstawowej biorąc udział w wolontariatach czy nieco później szukając pracy. Należy zaznaczyć, że temat ten nie pojawia się w podstawie programowej dla LO i T.

IV. 4. Nie wykreślać egzemplifikacji form uczestnictwa w projektach i konkursach: umiejętności tworzenia różnorodnych prezentacji, projektów wystaw, realizacji krótkich filmów z wykorzystaniem technologii multimedialnych

Są to formy wykorzystujące nowoczesne technologie, którymi młodzież chętnie się posługuje. Zamieszczenie ich w podstawie programowej będzie mobilizować nauczycieli do korzystania z tych różnorodnych form i uczenia tego uczniów.

Lektury obowiązkowe:

przywrócić/dodać: jedna z dwóch powieści historycznych Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy” lub „Quo vadis”

Uczniowie szkoły podstawowej powinni poznać dzieło noblisty, którego powieści historyczne odegrały znaczącą rolę w kształtowaniu poczucia dumy narodowej w czasach zaborów, a ich kolejne odcinki publikowane w prasie wyczekiwane były przez czytelników z ogromnym zainteresowaniem. Dodać należy, że powieść „Quo vadis” została przetłumaczona na 57 języków, w tym na arabski, japoński, a także esperanto i opublikowana w ponad 70 krajach i doczekała się kilku ekranizacji zrealizowanych przez Włochy, Francję, USA i dopiero na końcu przez Polskę, a pierwszy film niemy na podstawie powieści Sienkiewicza powstał już w 1901 roku. Fenomen ten można porównać do obecnego trendu oglądania seriali, aby młodzież lepiej zrozumiała znaczenie tych powieści.

koniecznie przywrócić „Redutę Ordona” Adama Mickiewicza

Jest to perła literatury, utwór dość krótki, a zarazem pełen emocji i bogactwa językowego, który odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu tożsamości narodowej podczas zaborów, kiedy recytowano go na tajnych spotkaniach, a także ukształtował rys obrońcy Ojczyzny i kształtował postawy patriotyczne wielu pokoleń Polaków, czego egzemplifikacją jest m.in. obrona Wizny podczas kampanii wrześniowej przez oddział kpt. Raginisa, a zostało zauważone współcześnie również zagranicą (m.in. utwory muzyczne zespołu „Sabaton”).

przywrócić „Śmierć Pułkownika” Adama Mickiewicza

Ten piękny wiersz ukazujący topos śmierci wodza, żołnierza jest okazją do rozmowy zarówno o ars moriendi i oddawaniu życia za Ojczyznę, jak i dzielnych Polkach, takich jak Emilia Plater, które dawniej angażowały się w walkę za Ojczyznę, a teraz również wstępują do służb mundurowych.

„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza (wybrane fragmenty, inne niż omawiane w klasach IV–VI)

czytanie fragmentów to ważne przygotowanie do przeczytania całości „Pana Tadeusza w szkole średniej, co rekomendujemy.

· pozostawić wybrane wiersze C. K. Norwida

Uczniowie szkoły podstawowej powinni otrzymać pełny obraz polskiego romantyzmu i poznać utwory wszystkich trzech głównych przedstawicieli tej epoki. Można omówić np. zupełnie przystępny dla uczniów wiersz Norwida „Moja piosnka II”.

Lektury uzupełniające:

· rekomendujemy dodanie przykładu literatury pamiętnikarskiej – książki Anny Szatkowskiej pt. „Był dom”

Uzasadnienie: Są to wspomnienia córki Zofii Kossak-Szczuckiej, Anny Szatkowskiej (ur. 1928), która spędziła szczęśliwe dzieciństwo w podcieszyńskim dworze w Górkach, jako szesnastolatka brała udział w Powstaniu Warszawskim jako sanitariuszka, a następnie wraz z matką wyemigrowała przez Szwecję do Anglii i Szwajcarii, gdzie założyła rodzinę. Co znaczące część wojennych wspomnień (rozdział pt. „Powstanie”) jest odtworzeniem powstańczych bardzo emocjonalnych, pisanych „na żywo” zapisków 16-letniej Anny i jej przyjaciółki Ewy, przepięknych, a zarazem dramatycznych, bardzo prawdziwych i nie „cukierkowych”. Książka ta zawiera więc zarówno elementy pamiętnikarskie, jak i fragment dziennika pisanego przez dziewczęta wiekowo zbliżone do uczniów kl VIII. Napisana jest prostym, pięknym językiem, bo autorka pisała ją z myślą o swoich wnukach. Może być świetnym uzupełnieniem „Kamieni na szaniec” i egzemplifikacją formy dziennika oraz pamiętnika. Opinia Władysława Bartoszewskiego na ten książki Anny Szatkowskiej: „Książka «Był dom…» stanowi dla mnie jednak swoiste objawienie. Sztukę prostego, sugestywnego opowiadania o dramatycznych faktach przeżywanej historii II wojny światowej i jej następstw posiadła bowiem Anna w stopniu znakomitym. Okazała się kolejną utalentowaną przedstawicielką rodu Kossaków. Zawdzięczamy jej pasjonujący w swej szczerości i jasności obraz, świadectwo życia Zofii Kossak i jej najbliższych w dobie wielkiej próby serc i sumień, w Polsce ciemiężonej i walczącej, wśród wielu ludzi, których już nie ma między nami”.

· rekomendujemy dodanie powieści Pawła Beręsewicza pt. „Szeptane”

Uzasadnienie: Książka zaproponowana przez Instytut Badań Literackich PAN jako jedna z lektur podczas V Olimpiady Literatury i Języka Polskiego dla Szkół Podstawowych w roku szkolnym 2023/2024. Jej bohaterami są uczniowie, którzy próbują na różne sposoby zarobić pieniądze na mecz piłki nożnej. Autor podejmuje problematykę przyjaźni, pierwszej miłości, uczciwości w sieci i ukazuje możliwe skutki nieprzemyślanego korzystania z internetu, czyli porusza bardzo ważną, aktualną problematykę, bliską współczesnej młodzieży, angażującej się w przestrzeń wirtualną niekiedy dużo bardziej niż w życie realne.

· należy pozostawić w lekturach dodatkowych nowele: „Janka Muzykanta” Henryka Sienkiewicza i „Katarynkę” Bolesława Prusa

Uzasadnienie: Są to teksty przystępne, niezbyt długie, które podejmują ważną problematykę i są egzemplifikacją złotego okresu polskiej nowelistyki. Mogą stanowić również wzór dla uczniów i pomoc w szlifowaniu własnego warsztatu pisarskiego dzięki umiejętności określania punktu kulminacyjnego, zwrotów akcji, puenty, które to elementy twórcze oceniane są podczas egzaminu ósmoklasisty w formie opowiadania.

· należy pozostawić zapis: „wybrane przez nauczyciela”, aby podkreślić autonomię nauczyciela w doborze środków i metod nauczania w myśl art. 12 pkt 2 Karty Nauczyciela.

JĘZYK POLSKI

ZAKRES PODSTAWOWY I ROZSZERZONY – LO i Technikum

Cele kształcenia – wymagania ogólne

(Agnieszka Czachowska, Agnieszka Pawlik-Regulska)

I. 10. Budowanie systemu wartości na fundamencie prawdy, dobra i piękna oraz szacunku dla człowieka – wykreślenie “szacunku dla człowieka” jest nieuzasadnione, należy zostawić.

Uzasadnienie: Szacunek dla każdego człowieka jest fundamentem nowożytnego, a także współczesnego społeczeństwa.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

ZAKRES PODSTAWOWY

I. 2.4. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: „określa wpływ starożytnego teatru greckiego na rozwój sztuki teatralnej” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: Nie da się omawiać dzieł dramatycznych z późniejszych epok literackich, nie odwołując się do początków teatru, nie pokazując pewnej ciągłości, a także przemian gatunków. Kultura i literatura grecka jest jednym z fundamentów naszej cywilizacji śródziemnomorskiej.

II. 2.5. Zróżnicowanie języka. Propozycja wykreślenia: Uczeń „określa rodzaje zapożyczeń i sposób ich funkcjonowania w polszczyźnie różnych epok; odnosi wskazane zjawiska do współczesnej polszczyzny” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: Aby uczniowie lepiej zrozumieli zjawisko zapożyczeń językowych, należy ukazać je w kontekście historycznym.

III. 1.8. Propozycja wykreślenia z elementów retoryki: Uczeń „rozróżnia pragmatyczny i etyczny wymiar obietnic składanych w tekstach reklamy” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: We współczesnym świecie młodzież jest otoczona wszelkimi rodzajami reklam i obowiązkiem szkoły jest pomóc im odczytywać je zgodnie z intencjami reklamodawców, aby nie ulegali manipulacjom.

III. 1.9. Propozycja wykreślenia z elementów retoryki: Uczeń „rozpoznaje elementy erystyki w dyskusji oraz ocenia je pod względem etycznym” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: Kłótnie i spory prowadzone często na niskim poziomie dyskursu to w obecnych czasach chleb powszedni wszystkich członków społeczeństwa. Ważne, aby uczniowie poznali zagadnienia erystyczne i zdali sobie sprawę z różnych sposobów rozwiązywania sporów czy dowodzenia swojej tezy, także tych, które nie bazują na pojęciu prawdy i uczciwości, a także by umieli dokonać oceny pod względem etycznym różnych elementów erystycznych.

III. 2.3. Mówienie i pisanie. Propozycja wykreślenia: uczeń „reaguje na przejawy agresji językowej, np. zadając pytania, prosząc o rozwinięcie lub uzasadnienie stanowiska, wykazując sprzeczność wypowiedzi” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: Niezbędne w kształceniu wrażliwości na przemoc werbalną. Ważne jest uczenie młodzieży odpowiednich reakcji na agresję, także słowną, która bardzo często obecna jest w ich środowisku. Należy pokazać sposoby prawidłowych reakcji, co zaznaczone jest w powyższym punkcie, aby uniknąć reakcji przemocowych i eskalacji konfliktów, wzrostu zachowań agresywnych.

III. 2.5. Mówienie i pisanie. Propozycja wykreślenia: uczeń „tworzy formy użytkowe: protokół, opinię, zażalenie; stosuje zwroty adresatywne, etykietę językową” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: To cenne, przydatne w życiu w świecie współczesnym umiejętności, które młodzież powinna posiadać. Ważne jest uczenie dostosowania wypowiedzi do różnych wzorców przy zachowaniu etykiety językowej.

ZAKRES ROZSZERZONY

II. 2.8. Zróżnicowanie języka. Propozycja wykreślenia: uczeń „określa cechy stylu wypowiedzi internetowych oraz wartościuje wypowiedzi tworzone przez internautów” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: ze względu na potrzebę przywracania poprawności językowej, zwłaszcza w tekstach pisanych, pożyteczne jest porównywanie materiału z internetu (wypowiedzi bliższe mentalności i codziennej praktyce młodzieży) z tekstami literackimi.

II. 3.2. Komunikacja językowa i kultura języka. Propozycja wykreślenia: uczeń „rozpoznaje i określa funkcję fatyczną i magiczną tekstu” – należy pozostawić.

Uzasadnienie: ulubione książki młodzieży to fantastyka wszelkiego rodzaju; w niej te funkcje są ważne i łatwe do rozpoznania.

LEKTURA OBOWIĄZKOWA. ZAKRES PODSTAWOWY

Należy pozostawić następujące pozycje:

Biblia.

Uzasadnienie: Rezygnując z fragmentu Pnp, należałoby wprowadzić co najmniej jedną przypowieść z Nowego Testamentu (gatunek wielce potrzebny przy omawianiu literatury XX wieku).

„Legenda o św. Aleksym” i „Kroniki” Galla Anonima (fragmenty)

Uzasadnienie: Bez ukazania wzorców osobowych rycerza, władcy i świętego nie ma możliwości zaprezentowania pełnego obrazu epoki średniowiecza. Ponadto jeśli chodzi o „Kroniki”, jest to jedyny tekst kronikarski poznawany przez uczniów w całym cyklu kształcenia, podczas którego powinni się dowiedzieć, skąd czerpiemy wiedzę o początkach państwa polskiego.

Jan Chryzostom Pasek, „Pamiętniki” (fragmenty)

Uzasadnienie: omówienie z uczniami choć niewielkich fragmentów pozwoli ukazać cechy sarmatyzmu konieczne do zrozumienia innych lektur, np. „Pana Tadeusza” czy „Potopu”.

Wiliam Szekspir „Romeo i Julia”

Uzasadnienie: Poznanie losów kochanków z Werony pozwala uczniom wkroczyć w krąg kanonów literatury europejskiej, do której odwołuje się współczesna kultura, czego wyrazem jest kilkanaście adaptacji filmowych dramatu, z czego ostatnia w reżyserii Stevena Spielberga (West Side Story) powstał w 2021 roku. Trudno wyobrazić sobie młodego człowieka, który nie wie, skąd się wzięli Romeo i Julia i ich historia miłosna, która jest jedną z najważniejszych w całej literaturze.

Ignacy Krasicki „Hymn do miłości ojczyzny”

Uzasadnienie: Ignacy Krasicki to najważniejszy przedstawiciel epoki oświecenia w Polsce, nazywany wszak „księciem poetów” i nie wydaje się niczym uzasadnione, że uczniowie szkoły średniej nie przeczytają ani jednego utworu tego poety, szczególnie że z podstawy w szkole podstawowej została wykreślona satyra „Żona modna”, przez co uczniowie poznają jedynie parę bajek poety. „Hymn do miłości ojczyzny” to klasyk gatunku i tematu. Utwór ten był hymnem szkoły rycerskiej i w okresie zaborów funkcjonował nawet jako hymn narodowy. Wykreślanie tego 8-wersowego utworu jest zupełnie niezasadne i szkodliwe. (APR)

F. Karpiński, przykład sielanki

Uzasadnienie: Skoro w języku codziennym pojawiają się sformułowania „sielankowy nastrój, atmosfera”, „to taka sielanka”, oczywiste jest, że młody człowiek powinien w szkole dowiedzieć się, czym jest sielanka, kiedy i kto ją tworzył, powinien poznać gatunek i konwencję sentymentalną jako uzupełnienie klasycyzmu oświeceniowego. 

Adam Mickiewicz „Konrad Wallenrod” 

Uzasadnienie: Jest to kluczowy utwór dla zrozumienia pewnego typu myślenia romantycznego, a także dylematu tragicznego w wydaniu nowożytnym.

Władysław Reymont „Chłopi” (I tom „Jesień”)

Uzasadnienie: Absolutnie naganne jest pozbawianie młodych Polaków możliwości poznania powieści, za którą jeden z pięciu polskich literatów otrzymał nagrodę Nobla. Szczególnie że jest to utwór przystępny, będący inspiracją dla powstałego ostatnio filmu, który zdobył potrójne Złote Lwy i którego światowa premiera odbyła się podczas Prezentacji Specjalnych Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto, gdzie publiczność przyjęła obraz owacją na stojąco. Film został sprzedany do ponad 40 krajów i pisały o nim liczne zagraniczne czasopisma. To dowód na to, że Noblem Reymonta powinniśmy się szczycić, a nie chować go przed polską młodzieżą! (APR)

Stefan Żeromski „Rozdziobią nas kruki, wrony…”

Uzasadnienie: To krótkie opowiadanie jest esencją wiedzy o powstaniu styczniowym w wielostronnym, obiektywnym ujęciu oraz świetną egzemplifikacją nurtów literackich doby Młodej Polski: impresjonizmu, naturalizmu i ekspresjonizmu.

wybór wierszy Juliana Przybosia

Uzasadnienie: Przyboś to jeden z najwybitniejszych poetów Awangardy Krakowskiej okresu XX-lecia międzywojennego, nurtu literackiego bez którego nie da się uczciwie omówić poezji tej epoki. Powinien zostać choć jeden reprezentant tego nurtu w lekturach obowiązkowych na poziomie podstawowym. (

Jan Lechoń

Z awangardowych zjawisk XX-lecia międzywojennego, obok Przybosia, powinien zostać przynajmniej Jan Lechoń. Jego Herostrates to utwór kluczowy dla zrozumienia zmiany w tematycznych „programach” poetyckich po odzyskaniu niepodległości. (A. Cz.)

· Witold Pilecki „Raport Witolda” – przenieść do lektur obowiązkowych z uzupełniających

Uzasadnienie: Byłoby to dobre uzupełnienie dla „Opowiadań” Tadeusza Borowskiego, które przedstawiają „człowieka zlagrowanego”, poprzez ukazanie obozu koncentracyjnego z perspektywy oficera, który świadomie podjął się misji przebywania w Auschwitz, by przekazać władzom meldunek o tym, co tak naprawdę dzieje się w obozie.  

wybrane opowiadanie z „Raportu o stanie wojennym” M. Nowakowskiego

Uzasadnienie: To krótkie opowiadania świetnie oddają atmosferę stanu wojennego ukazanego z perspektywy również młodych, zwykłych ludzi i z pewnością pomaga zrozumieć, jak wydarzenie to wpływało na losy jednostki. Utwór ten był rekomendowany przez Instytut Badań Literackich PAN jako lektura podczas III Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Będzie to słuszne dopełnienie do opowiadania Olgi Tokarczuk pt. „Profesor Andrews”, w którym stan wojenny został ukazany oczami cudzoziemca.

wybór wierszy Tadeusza Gajcego

Uzasadnienie: Wiersze Gajcego są bardzo dobrym uzupełnieniem dla poezji K. K. Baczyńskiego, odzwierciedlając nieco inną wrażliwość poetycką i dopełniając obraz czasu wojny ukazany oczyma poetów pokolenia Kolumbów.

Homer „Odyseja” (fragmenty)

Wergiliusz, „Eneida” (fragmenty)

św. Augustyn, „Wyznania” (fragmenty)

św. Tomasz z Akwinu, „Summa teologiczna” (fragmenty)

Uzasadnienie: Literatura starożytna to kanon, który dobrze jest znać i który stanowi podstawę kultury śródziemnomorskiej. Z kolei św. Augustyn i św. Tomasz, to nie tylko święci, ale przede wszystkim wielkie umysły doby oświecenia, filozofowie i myśliciele, którzy przyczynili się do rozwoju filozofii i piśmiennictwa europejskiego. Należy pozostawić nauczycielowi co najmniej możliwość omówienia ich jak dopełnienie lektur obowiązkowych.

Ponadto uwzględnić: Adam Mickiewicz „Pan Tadeusz” w całości (!)

Uzasadnienie: Do tej pory „Pan Tadeusz” omawiany był w kl. VII-VIII szkoły podstawowej w całości i słuszne jest zrezygnowanie z tego pomysłu. Jednak niedopuszczalne jest, aby maturzysta znał tylko fragmenty utworu, który został epopeją narodową i jest perłą polskiego romantyzmu, a czytany był przez Polaków nie tylko w Polsce, ale na całym świecie i do tej pory bardzo doceniany jest przez polską Polonię. Przetłumaczony na ponad 30 języków uważany jest wśród literaturoznawców zagranicznych za „encyklopedię polskości” i zestawiany z wielkimi dziełami literatury europejskiej, takimi jak „Iliada”, „Odyseja”, „Boska komedia” czy epos J. W. Goethego „Herman i Dorota”. 

(Agnieszka Czachowska)

Dodatkowe uwagi. Proponuję wybór 1-2 pozycji większych, „żelaznych” lektur z każdej epoki i sformułowanie dla nich również „żelaznych” tematów, czyli zagadnień do omówienia na ich podstawie – w celu zapewnienia jednolitego dla wszystkich absolwentów publicznej szkoły średniej polskiego kanonu kulturowego, np.:

1) „Lalka” – społeczeństwo i jego warstwy oraz ich przemiany, romantyzm i pozytywizm w postawie i losach Wokulskiego, Warszawa wtedy i dziś, miłość, zjawisko inteligencji.

2) III cz. „Dziadów” – obraz społeczeństwa, mesjanizm, bunt prometejski, męczeństwo młodzieży.

W pozostałych, także obowiązkowych, lekturach można pozostawić większą swobodę nauczycielowi. Współcześnie bardzo trudno jest założyć, że zdążymy „przerobić” jakiś szczegółowo sformułowany program w ciągu określonej liczby godzin, ponieważ poziom poszczególnych grup młodzieży w różnych placówkach jest ogromnie zróżnicowany. To, co bez trudu realizowaliśmy w którejś klasie, może być niemożliwe do omówienia w następnym roczniku tej samej szkoły. Nauczyciel powinien mieć możliwość elastycznego dopasowania działań do takich sytuacji bez presji realizacji wszystkiego – poza właśnie owymi „żelaznymi” pozycjami. Nie ma więc potrzeby wykreślania czegokolwiek z listy lektur uzupełniających, bo praktyka pokaże, co się da, a co nie. Nie ma też potrzeby rozdzierania szat nad „nieżelaznymi” pozycjami z lektur obowiązkowych. Realizujemy je, ale – jeśli nie da się inaczej – tylko punktowo, hasłowo, orientacyjnie.

W związku z tym warto byłoby powrócić do zwyczaju drukowania (lub przygotowania w formie cyfrowej) antologii tekstów literackich i fragmentów do każdej części podręcznika. Także uczeń miałby wtedy możliwość zapoznania się z utworami, których nauczyciel nie zdąży z nim omówić na lekcji.

Bardzo warto zalecić czytanie wspólne na lekcjach – także w ramach owej „nauczycielskiej” swobody sposobu omawiania programu. Krótkie formy literackie świetnie się do tego nadają i mamy gwarancję, że uczniowie rzeczywiście się z nimi zapoznają.

Proponuję zrezygnować z konieczności omawiania teoretycznej wiedzy z nauki o języku na rzecz ćwiczenia podstawowych wiadomości i umiejętności językowych w zakresie składni, słowotwórstwa, fleksji, a także ortografii i interpunkcji, bo tu niestety szkoła średnia stoi daleko w tyle za podstawową. Uczniowie nie umieją poprawnie mówić i pisać po polsku i nie wiedzą, czego i dlaczego nie umieją. Pamiętam, że w „starym czteroletnim” liceum podręcznik do gramatyki w klasie I zaczynał się od rozbiorów gramatycznych i logicznych wszystkich rodzajów zdań, także wielokrotnie złożonych. Jest to bardzo potrzebne także w czytaniu ze zrozumieniem, wróćmy do tego.

(Artur Górecki)

Propozycja wykreślenia z wykazu lektur obowiązkowych zakresu podstawowego (m.in.) następujących pozycji: “Pieśni nad Pieśniami”, “Odysei” Homera, “Boskiej komedii” Dantego Alighieri, “Kroniki polskiej” Galla Anonima, “Romea i Julii” Williama Szekspira, “Pamiętników” Jana Chryzostoma Paska, “Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego.

Dlaczego pozycje te należy pozostawić?

Dzieła Homera, w tym Odyseja”, są przejawem greckiego geniuszu, który polega na tym, że nie tylko mówi się o działaniu, ale do właściwego działania popycha. To coś więcej niż tylko zbiór, skądinąd bardzo ważnych, odniesień funkcjonujących w kulturze przez wieki. To przykład dzieła kanonicznego, czyli dzieła, które może pomóc człowiekowi wyzwolić w nim jego człowieczeństwo.

Trudno się rozwodzić nad uzasadnieniem wartości Biblii, Homera, Dantego czy Szekspira. Są to dzieła stanowiące krwiobieg naszej cywilizacji. Ktoś, kto nie rozumie, czym jest kultura zakorzeniania, również czytanie “Kroniki polskiej” uzna za stratę czasu. A to tam właśnie odnajdujemy pierwsze próby pisania o dziejach naszego narodu, których autor, nieznany z imienia, stara się uchwycić również jego formę, którą jest chrześcijaństwo.

Sarmacka literatura pamiętnikarska wymaga dowartościowania (Kitowicz), a nie ograniczania (Pasek). Krasiński zostaje wyrzucony zapewne za swą przenikliwość w ukazywaniu zła rewolucji. Tymczasem powinien on być czytany obok “Szewców” Witkacego i “Miłosierdzia” Karola Huberta Rostworowskiego.

Należy pamiętać, że literatura dobra literatura (przede wszystkim kanoniczna) nie tylko rozbudowuje wyobraźnię, pokazuje kompletny i powiązany obraz, porządkuje nasze myślenie, ale zapewnia też międzypokoleniową wymianę myśli w obszarze fundamentalnych pytań, które powinien stawiać sobie człowiek w każdym czasie. Proponowane zmiany ową ciągłość próbują definitywnie zerwać, niszczą też kod kulturowy, który stanowi warunek rzeczywistego porozumienia, a nie tylko “komunikowania się” na poziomie doraźnych potrzeb. Zmiany te dezintegrują tożsamość kulturową młodego pokolenia.

Cyprian Norwid pisał:

Narodowy artysta organizuje wyobraźnię

Tak, jak po prostu polityk narodowy

Organizuje siły stanu.

W przedstawionej propozycji niektóre z tych tytułów zostały przeniesionych do zakresu rozszerzonego. Należy jednak pamiętać, że poziom ten w liceum wybiera ok. 27 % maturzystów, a w technikum niespełna 12%.

Warunki i sposób realizacji

(Agnieszka Czachowska, Agnieszka Pawlik-Regulska) 

Lektury uzupełniające. Pozostawić:

Juliusz Słowacki Listy do Matki (fragmenty);

Uzasadnienie: Ten piękny przykład epistolografii romantycznej może być ważnym przyczynkiem dla lepszego zrozumienia twórczości Juliusza Słowackiego, a zarazem egzemplifikacją literatury epistolograficznej.

Maria Konopnicka, wybór wierszy

Uzasadnienie: Maria Konopnicka to ważna poetka i autorka książek dla dzieci, a także twórca „Roty”, która aspirowała do roli hymnu narodowego i dla wielu Polaków w czasie zaborów takim hymnem była. Niedopuszczalne jest zupełne usunięcie nazwiska tej poetki z podstawy programowej. Nie ma bowiem również żadnego jej utwory w podstawie programowej dla szkoły podstawowej.

Tadeusz Peiper, wybór wierszy

Uzasadnienie: Nauczyciel powinien mieć możliwość omówienia twórczości założyciela Awangardy Krakowskiej, choć nie będzie do tego zobowiązany.

wybór wierszy Anny Kamieńskiej, Anny Świrszczyńskiej, Julii Hartwig, Stanisława Grochowiaka, Ryszarda Krynickiego, Edwarda Stachury, Adama Zagajewskiego, wybór wierszy

Uzasadnienie: Nie ma potrzeby usuwać żadnych utworów z lektur uzupełniających. Wierszy powyższych poetów nie trzeba rekomendować. Można jedynie ubolewać, że nie będzie dla nich miejsca wśród lektur obowiązkowych.

Stefan Wyszyński „Zapiski więzienne”, Jan Paweł II „Przekroczyć próg nadziei” (fragmenty), „Fides et ratio” (fragmenty), „Tryptyk rzymski”, „Pamięć i tożsamość” (fragmenty)

Uzasadnienie: Zarówno Jan Paweł II, jak i kardynał Wyszyński to nie tylko przedstawiciele Kościoła, ale przede wszystkim polscy patrioci, mężowie stanu i wielkie umysły. Karol Wojtyła to ponadto utalentowany poeta i dramaturg. Trudno odmówić im wkładu do polskiej myśli, a także literatury, dlatego zdecydowanie należy pozostawić nauczycielom możliwość omówienia fragmentu ich twórczości.

(Marek Puzio)

Wyłączenie możliwości poznania, w ramach szkolnego programu nauczania języka polskiego na poziomie rozszerzonym, twórczości tych dwóch wielkich Polaków – Jana Pawła II i Stefana Wyszyńskiego – swego czasu “duchowych przywódców” Narodu, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Tym bardziej, że nauczyciel do tej pory miał jedynie możliwość, a nie obowiązek, wyboru ich dzieł do omówienia. Po zmianach taka możliwość miałaby być wyłączona. 

Dla znacznej części społeczeństwa polskiego, w tym rodziców posyłających swoje dzieci do szkół, wymienione postacie były i wciąż są autorytetami. Pozbawienie możliwości omawiania, choćby fragmentów ich dzieł, to policzek dla osób chcących wychować swoje dzieci w duchu chrześcijańskiego systemu wartości, który zgodnie z preambułą ustawy – Prawo oświatowe, powinien być respektowany przez oświatę w Rzeczypospolitej Polskiej.

(Artur Górecki)

Na liście proponowanych lektur znalazła się książka „Strużki” Marii Halber, wydana przez wyd. Cyranka przed dwoma miesiącami (sic!). (A jednocześnie, obok, wykreślona “Pamięć i tożsamość”.) Autorka deklaruje się jako zadeklarowana feministka, chce zmieniać “kolektywną wyobraźnię”, mówi “jestem zaangażowana politycznie” i używa formy “osoby autorskie”. Jest przykład zawłaszczania myślenia młodych ludzi i zagospodarowywania go nie tym, co wiecznotrwałe, ale politycznie poprawne. Rodzi się pytanie, w jaki sposób oceniono przydatność” dydaktyczną” i wychowawczą owej książki? Czy w ogóle autorom zmian znane jest pojęcie kanonu, który oznacza (obiektywną) miarę (prawdy i dobra), z którą człowiek może konfrontować się w różnych momentach swojego życia. Nawet jeśli nie wszystkie lektury zawarte w wykazie należą do kanonu, to jednak, jakieś odniesienie do tego kryterium, winno być stosowane w przypadku każdego autora. Literacki Kanon Autorów winien mieć charakter „mierniczy” kultury. Nie powinno się abstrahować od etyczności w użyciu odpowiednich form: zasada decorum, etyczności związanej z retorycznym staraniem o przekonanie do działania oraz etyczności polegającej na przynależności dzieł do uniwersum zakładającego istnienie w każdym człowieku rozumności (logos) i wrodzonego celu rozwoju (telos).

W wypadku wątpliwości, proponuję wpisać do wykazu Breviarium Kanonu Kultury, oprac. przez dra Pawła Milcarka, wydane w 2021 przez ORE. Wtedy liczbę pozycji “kanonicznych” można ograniczyć, wykreślając wszystkie te, które są ujęte w tym dziele (warto zaznaczyć, że nie jest to zwykła antologia tekstów).

Św. Tomasz z Akwinu pisze w traktacie O złu: Zatem rzemieślnik nie popełnia grzechu, jeśli nie zawsze dzierży w dłoni miarę, ale wtedy, jeśli nie ma jej w dłoni, a zabiera się za cięcie drewna.” Bo ignorancja to nie tylko nieposiadanie jakiejś wiedzy, ale to również celowe lekceważenie jakiejś zasady/prawdy.

HISTORIA

SZKOŁA PODSTAWOWA

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

(Artur Górecki)

Klasa IV

Niesłuszna propozycja wykreślenia znajomości przez ucznia legend o początkach państwa polskiego (II. 2). Trudno nie dostrzec tu przejawów zwężającego, pozytywistycznego postrzegania wiedzy, ale też kolejnego przejawu osłabiania elementów budujących narodową tożsamość. Legendy przechowują bowiem historię, tradycję, życiową mądrość i wartości. Stoją na straży tożsamości i pozwalają trwać pokoleniom w poczuciu wspólnoty z tymi, którzy już odeszli.

Ponadto z podstawy programowej mają zniknąć: Zawisza Czarny, o. Augustyn Kordecki, hetman Stefan Czarniecki (IV. 4, 7). Są to postaci, które, poza tym, że odegrały bardzo konkretną rolę w dziejach naszej ojczyzny, są też przykładem bohaterstwa i wierności prawdzie, mimo różnych osobistych ograniczeń (to też warto ukazywać). Działanie to wpisuje się w cały szereg przedsięwzięć mających na celu rzekome “odczarowywanie” naszej historii poprzez pokazywanie, że wydarzenia (np. obrona Jasnej Góry podczas potopu szwedzkiego), które przez wieki odgrywały niezwykle ważną rolę w świadomości naszego narodu, nie były wcale tak ważne i nie są godne uwagi.

Klasy V-VIII

III. 1,2,3,4. Usunięcie z modułu “Średniowieczna Europa” następujących treści: umiejscowienie w czasie i przestrzeni państwa Franków; umiejscowienie w czasie i przestrzeni nowych państw w Europie; wyjaśnienie przyczyn i skutków rozłamu w Kościele w XI wieku oraz opisywanie relacji między władzą cesarską a papieską; charakteryzowanie przyczyn i skutków krucjat.

Wyrzucenie z PP tych treści (a podobnych “cięć” jest dużo więcej) powoduje, że uczniowie nie są w stanie zrozumieć pewnych istotnych procesów (np. kształtowania się mapy politycznej Europy, której historia nie zaczęła się wraz z powstaniem UE; relacji między władzą świecką a duchowną, która kształtowała się w ramach christianitas), które kształtowały życie religijne, społeczne i polityczne mieszkańców naszego kręgu kulturowego. Brak omówienie krucjat powoduje, że uczniowie skazani będą na posługiwanie się fałszywymi wyobrażeniami, które na ich temat powszechnie funkcjonują, sprowadzając wyprawy krzyżowe wyłącznie do drugorzędnych w ich wypadku czynników społeczno-gospodarczych, albo ukazując rzekomy fanatyzm ich uczestników. Tak czy inaczej, temat, który jest obecny w przestrzeni popkultury nie będzie omówiony w ramach lekcji historii. Jeśli zmiany mają na celu zapisanie w PP wyłącznie ogólnych zagadnień, które miałby uszczegóławiać nauczyciel w swoim programie nauczania, takiej deklaracji w uzasadnieniu nie znajdujemy, to przedstawiona propozycje tego warunku nie spełnia. Jest bardzo “nierówna” pod względem szczegółowości poszczególnych wymagań. Najwięcej ucierpiały te, które wskazują na chrześcijańską tożsamość cywilizacji łacińskiej, w tym naszej kultury narodowej.

Uwaga natury ogólnej: Warto zwrócić uwagę na manierę autorów proponowanych zmian, którzy konsekwentnie, wbrew utartemu zwyczajowi językowemu, do formy “uczniów” dopisują “i uczennic” (zob. np. PP dla szkoły podstawowej, Warunki i sposób realizacji). Dotychczas było tak, że gdy ktoś mówił/ pisał “uczniów” i nie zaznaczył inaczej, miał na myśli uczniów obojga płci. Jak widać poprawność polityczna nakazuje to zmieniać.

(Jolanta Dobrzyńska)

Klasy V-VIII

XXXII.3. Z niezrozumiałych powodów i niesłusznie wykreślony miałby zostać temat o wychowawczym charakterze i dotyczący wiedzy podstawowej, poświęcony szczególnemu bohaterstwu Polaków, np. obrona poczty w Gdańsku, walki o Westerplatte, obrona wieży spadochronowej w Katowicach, bitwy pod Mokrą i Wizną, bitwa nad Bzurą, obrona Warszawy, obrona Grodna, bitwa pod Kockiem.

XXXVII. Z tematu “Początki komunizmu w Polsce” niesłusznie usunięte zostało zagadnienie “uczeń charakteryzuje postawy Polaków wobec nowych władz ze szczególnym uwzględnieniem oporu zbrojnego (żołnierze niezłomni [wyklęci]). Temat żołnierzy niezłomnych oprócz treści informacyjnych ma wpływ wychowawczy i odpowiada okresowi rozwojowemu dzieci w końcowych oddziałach SP.

HISTORIA

SZKOŁA PONADPODSTAWOWA

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

(Jolanta Dobrzyńska)

Informacja dotycząca pozycji projektowanej zmiany w podstawie programowej: historia z 2022 dla LO i T: pkt XLVIII. 5, pkt LVI. 2; historia z 2018 dla LO i T: pkt XLVIII, 4, pkt LVI 4.

Dokonane skreślenia niektórych mocnych a uzasadnionych historycznie zwrotów, jak: “ludobójstwo ludności polskiej (na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej”, czy “prześladowanie Kościoła w okresie stalinizmu” są szkodliwym unikiem przed prawdą historyczną. Zastąpione odpowiednio nieoceniającymi zwrotami: “konflikt polsko-ukraiński” i “relacje państwo-Kościół w okresie stalinizmu” otwierają pole dla relatywnych narracji, które na poziomie nauczania szkolnego nie będą mogły być weryfikowane i skutkować będą szkodliwym zamętem poznawczym.

(Hanna Dobrowolska)

Polski Parlament uchwalił w 2016 r. 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Zaprzeczanie podjętym uchwałom skonsultowanym z ekspertami i świadkami jest przekroczeniem przyjętych norm prawnych.

(Jolanta Dobrzyńska)

Informacja dotycząca pozycji projektowanej zmiany w podstawie programowej: historia z 2022 dla LO i T zakres podstawowy: pkt XLVIII.6, XLX.5, zakres rozszerzony pkt L.1.

Usuwanie z podstawy programowej odniesień do postaci historycznych, w tym bohaterów narodowych jest szkodliwe. Zabieg ten nie skutkuje deklarowaną przez autorów redukcją treści, lecz zmianą charakteru nauczanego przedmiotu. Dotychczas dzieje Polski ukazywane bywały także poprzez postacie historyczne.Takie podejście czyni historię przedmiotem żywym i zrozumiałym, o wysoko cenionym wychowawczym charakterze. Przedstawiony projekt zmian już we Wstępie neguje osobiste podejście do historii i jej wychowawczy cel poprzez wykreślenie zapisu: “wzmacnianie poczucia miłości do Ojczyzny przez szacunek i przywiązanie do tradycji i historii własnego narodu oraz jego osiągnięć, kultury i języka ojczystego” Proponowane ujęcie historii okrojone do suchej faktografii, można uznać za przejaw mocno krytykowanego w pedagogice tzw. “encyklopedyzmu”, szkodliwego zwłaszcza w szkole podstawowej.

(Marek Puzio)

Co istotne proponowane zmiany są sprzeczne z celami edukacyjnymi wyrażonymi w preambule ustawy – Prawo oświatowe, w której zapisano m.in.: kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego.

(Jolanta Dobrzyńska)

Informacja dotycząca pozycji projektowanej zmiany w podstawie programowej: Historia z 2022 dla LO i T zakres podstawowy: pkt LV 2 – niesłusznie wykreślone zostało zagadnienie: formy zniewalania Polaków przez reżim komunistyczny (terror fizyczny, propaganda, cenzura) – to istotny zakres wiedzy dla młodych ludzi, bez którego komunizm nie będzie przez nich zrozumiany.

Informacja dotycząca pozycji projektowanej zmiany w podstawie
programowej: historia z 2022 dla LO i T zakres podstawowy: pkt LV.3 – zabrakło istotnej wiedzy na temat dotyczący żołnierzy niezłomnych / wyklętych. Informacja o żołnierzach niezłomnych została wykreślona z punktu, który w następstwie wykreślenia przyjął ogólną formę: „uczeń omawia przejawy oporu społecznego wobec komunizmu”. Problematyczne jest przy tym, czy przedstawiciele formacji o charakterze wojskowym mogą być kojarzeni z “oporem społecznym” o zdecydowanie cywilnym charakterze.

Informacja dotycząca pozycji projektowanej zmiany w podstawie programowej: Historia z 2022 dla LO i T zakres rozszerzony. pkt XIII.4, XIX.1, XXII.3, XXXV.4, XLI.6 – w zakresie rozszerzonym nauczania historii zrezygnowano z ważnych dla zrozumienia dziejów Polski i Europy odniesień kulturowych i cywilizacyjnych. Rzecz dotyczy następujących wykreślonych tematów: znaczenia włączenia ziem polskich do cywilizacyjnego kręgu świata zachodniego (łacińskiego), kulturowej roli Polski w przeniesieniu wzorców cywilizacji zachodniej na obszary ruskie i litewskie, wyjaśnienia okoliczności powstania i treść idei „przedmurza chrześcijaństwa”, kluczowego znaczenie utrzymania i przekazywania polskiego kodu kulturowego (wiara, język) dla podtrzymania świadomości narodowej. Ponadto, w temacie “uczeń ocenia z perspektywy polskiej i europejskiej polityczne i cywilizacyjne znaczenie bitwy Warszawskiej” dokonano skreśleń, pozostawiając zredukowane wymaganie “uczeń ocenia znaczenie bitwy warszawskiej”. Zabieg sprawia, że wspomniana ocena odnosi się zaledwie do uczniowskich domniemań, co niesłusznie pomniejsza rangę bitwy.

Warto nadmienić, że w szkołach elitarnych na Zachodzie tematy odnoszące się do cywilizacji, przemian cywilizacyjnych i kultur są uznawane za wyjątkowo ważne dla rozumienia współczesnego świata i szeroko reprezentowane w programach nauczania. Ich całkowite wycięcie z programu polskiej historii jest niewytłumaczalne.

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA

(Hanna Dobrowolska, Bartosz Kopczyński)

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

(Numeracja dotyczy stanu sprzed zmian)

III. 4, 5. Edukacja. Usunięto: planuje dalszą edukację, uwzględniając własne zainteresowania, zdolności i umiejętności oraz rady innych osób i sytuację na rynku pracy – jest to kluczowe dla budowania samoświadomości i oceny swoich możliwości oraz planowania i perspektywicznego myślenia – należy pozostawić.

VI. 1. Wykreślono strukturę przychodów i wydatków gminy. Ma to kluczowe znaczenie dla zrozumienia zasad funkcjonowania społeczności i powinno zostać utrzymane.

X. 3. Wykreślono podpunkt, traktujący o charakterze reklamy i pozwalający na krytyczne spojrzenie na reklamę. Jest to istotne dla kształtowania kompetencji medialnych i rozpoznaniu dezinformacji.

XI. 8. Ograniczono wiedzę o strukturze sądownictwa. Należy to utrzymać.

XII. 2. Wykreślono zapis o życiorysie politycznym Ojców Europy oraz obywateli polskich, pełniących ważne funkcje w instytucjach unijnych. To wykreślenie może sprawiać wrażenie, jakby Unia wstydziła się swoich Ojców, a owi Polacy swojego zaangażowania w unijne instytucje. Nie należy sprawiać takiego wrażenia ani sugerować polskim uczniom takich podejrzeń. Wszystko, co dotyczy Unii Europejskiej powinno być jawne, jasne i czytelne.

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

SZKOŁA PONADPODSTAWOWA (4-letnie LO i 5-letnie Technikum)

(Bartosz Kopczyński)

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

ZAKRES PODSTAWOWY

III. 5. W odniesieniu do urzędu Prezydenta wykreślono pojęcie legitymizacji i zastąpiono poparciem społecznym. Należy zachować pierwotne brzmienie.

V. 4. Wykreślono ważne instytucje prawne: pełnomocnictwo i przedstawicielstwo. Jest to wiedza, użyteczna powszechnie i dla każdego. Należy to zachować.

V. 5. Zrezygnowano z form nabycia własności i zachowku. Wiedza użyteczna powszechnie. Należy to zachować.

VII. 4. Zrezygnowano w opisania konfliktów etnicznych na terenie Unii Europejskiej. Zamiast tego uczeń ma podać jeden przykład takiego konfliktu. Redukuje to wiedzę o świecie współczesnym i otoczeniu politycznym Polski. Należy zachować pierwotne brzmienie.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

ZAKRES ROZSZERZONY

I.1. Wykreślono ten podpunkt, w którym uczeń ma charakteryzować klasyczne koncepcje osobowości. Należy to zachować.

I.9. Usunięto ten podpunkt, mówiący o asertywności i zachowaniach asertywnych. Jest to ważne zagadnienie dla rozwoju osobowości i powinno zostać utrzymane.

III.6. W zakresie nierówności społecznych zrezygnowano z analizy obiektywnych danych statystycznych. Zrezygnowano też z porównania nierówności w Polsce z nierównościami w innych krajach. Sugeruje to, że nierówności występują tylko w Polsce i zaburza uczniom obraz własnego kraju. Należy zachować pierwotne brzmienie.

III.10. Usunięto odniesienie do cennej literatury źródłowej, dotyczącej nierówności społecznych. Należy zachować pierwotne brzmienie.

VI.15. Wykreślono podpunkt dotyczący charakterystyki wybranego tygodnika opiniotwórczego. Jest to dobre ćwiczenie praktyczne. Należy to zachować.

VII.11. Usunięto ten podpunkt, traktujący o marketingu politycznym. Każdy świadomy Polak powinien wiedzieć o lobbingu. Należy ten podpunkt zachować.

VIII.1. Usunięto cały podpunkt o mechanizmach władzy na podst. “Księcia” Machiavellego i “Cesarza” Kapuścińskiego. Należy to zachować.

VIII.9. Ograniczona została wiedza o systemie rządów RFN. Ponieważ to nasz najważniejszy partner handlowy, należy przywrócić pierwotne brzmienie.

VIII.11. Usunięto cały podpunkt o mechanizmie sprawowania władzy we Francji i RFN. Należy pozostawić pierwotne brzmienie.

IX.5. Usunięto podpunkt o analizie dokumentów strategii rozwoju gospodarczego Polski. Należy to przywrócić.

IX.7. Usunięto ten podpunkt o polityce przemysłowej i żywnościowej Polski. Należy to przywrócić.

IX.14. Usunięto podpunkt o polityce Polski w dziedzinie nauki i innowacji. Należy to przywrócić.

X.11. Usunięto porównanie odpowiedzialności konstytucyjnej w RP i USA. Należy to przywrócić.

XI.8. Usunięto zagadnienia czynności prawnych i ich formy. To podstawowe zagadnienia prawne. Należy je przywrócić.

XI.9. Wykreślono użytkowanie, posiadanie, służebność. Należy to przywrócić.

XI.14. Usunięto elementy konieczne umów zlecenia i o dzieło. Należy to przywrócić.

XI.15. Usunięto cały podpunkt o instytucjach Prawa Pracy w Polsce. Należy to przywrócić.

XI.22. Wykreślono cały podpunkt o wykroczeniach i przestępstwach w Polsce. Należy to przywrócić.

XII.8. Usunięto cały podpunkt o pozyskiwaniu przez ucznia wiedzy o naruszeniach praw człowieka w Polsce. Należy to przywrócić.

XIII.4. Usunięto większość treści dot. porównywania różnych państw. Należy przywrócić pierwotne brzmienie.

XIII.6. Usunięto analizę globalizacji. Należy zachować pierwotne brzmienie.

XIII.23 Usunięto analizę niektórych organizacji międzynarodowych, ważnych dla porządku światowego. Należy przywrócić pierwotne brzmienie.

XIV.2. Usunięto analizę Traktatu fuzyjnego i Jednolitego Aktu Europejskiego. Należy przywrócić pierwotne brzmienie.

XIV.3. Usunięto analizę Traktatu amsterdamskiego i Traktatu nicejskiego. Należy przywrócić pierwotne brzmienie.

XIV.6. Usunięto część informacji o Radzie Europejskiej. Należy przywrócić pierwotne brzmienie.

XIV.12. Usunięto cały podpunkt dotyczący analizy polityki UE. Należy przywrócić ten tekst.

XIV.14. Wykreślono cały podpunkt o analizie skutków akcesji RP w UE. Należy przywrócić ten tekst.

XV.6. Wykreślono cały podpunkt nt. analizy relacji Polski z wybranym państwem pozaeuropejskim na przykładzie samodzielnie zebranych informacji. Należy przywrócić ten tekst.

Wnioski płynące z proponowanych zmian w WOS. Planowane zmiany nie dotyczą wcale dobrostanu dzieci, ale redukcji wiedzy Polaków, szczególnie wiedzy dotyczącej UE. Polacy mają po prostu nie wiedzieć, i to wydaje się głównym celem tej zmiany.

HISTORIA I TERAŹNIEJSZOŚĆ

SZKOŁA PONADPODSTAWOWA (LO I TECHNIKUM)

(Bartosz Kopczyński, Hanna Dobrowolska)

Zmian jest tak wiele, są tak głębokie i istotne, że wymagałyby osobnej ekspertyzy. Ze szczególną konsekwencją usunięte zostały wszelkie odniesienia do ogólnego pojęcia narodu i narodowej wspólnoty Polaków (tego dotyczy co najmniej kilkanaście proponowanych zmian), konkretne przykłady postaw patriotycznych i sylwetki bohaterów, szczególnie spośród duchowieństwa, antykomunistów, działaczy podziemia niepodległościowego itp. (kilkadziesiąt wykreślonych pozycji!).

Przykład: Treści nauczania – wymagania szczegółowe. II. 19. Usunięcie w całości: w kontekstach powstańczej walki „żołnierzy niezłomnych” (rtm. Witold Pilecki, płk Łukasz Ciepliński, Danuta Siedzikówna ps. „Inka”) oraz postawy prymasa Stefana Wyszyńskiego (jego „non possumus” i internowanie w latach 1953–1956) wymienia przykłady wierności zasadom i męstwa różnych postaci wobec prześladowców.

Wyjątkowo okrojony został także ostatni etap historyczny, po 1980 r., co sprawia, że człon nazwy przedmiotu “i Teraźniejszość” stracił odzwierciedlenie w proponowanej tematyce, jest nieadekwatny, a wręcz mylący.

Przykładami celowego zabiegu, polegającego na odkonkretnieniach, które zawieszają problem w faktograficznej próżni, są:

usunięcie w pkt III.4 dotyczącego przełomu 1956 roku w Polsce, potrzeby wskazania jego najważniejszych etapów „poznański Czerwiec, Jasnogórskie Śluby Narodu, powrót Gomułki do władzy, uwolnienie prymasa Stefana Wyszyńskiego”

wykreślony pkt V.6 w brzmieniu: „przedstawia okoliczności i skutki wprowadzenia przez władze stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku, formy walki reżimu PRL z wolnościowymi dążeniami Polaków (cenzura, „nieznani sprawcy”, Kopalnia Węgla Kamiennego „Wujek”, Lubin 1982 rok, zamordowanie Grzegorza Przemyka) oraz formy oporu wobec reżimu stanu wojennego”;

wykreślony pkt VII.14 w brzmieniu: „wskazuje i charakteryzuje najpoważniejsze wyzwania stojące przed Polską u progu trzeciej dekady XXI wieku (zagrożenia geopolityczne, kryzys demograficzny, utrzymanie tożsamości kulturowej, bezpieczeństwo energetyczne, polityka klimatyczna oraz jej koszty finansowe i społeczne)”.

Wiele zmian ma charakter ideologicznie antykościelny, jak całkowite usunięcie licznych fragmentów z podstawy, np. w nowym punkcie V.6 dotyczącym roli Kościoła katolickiego w Polsce w okresie po wprowadzeniu stanu wojennego wykreślone zostaje doprecyzowanie: „pomoc wszystkim prześladowanym, kultura bez cenzury, msze za ojczyznę, osoba bł. ks. Jerzego Popiełuszki, pielgrzymki św. Jana Pawła II do Polski w 1983 i 1987 roku”.

Ukryta promocja relatywizmu widoczna jest np. w dopowiedzeniach, jak poniższe oznaczone pogrubioną czcionką: “Omawiając wybrane zagadnienia, warto nawiązywać do lokalnych bohaterów, unikając niepotrzebnej martyrologii wydobyć różnorodność postaw obywatelskich i form ofiarności dla Rzeczypospolitej” (warunki i sposób realizacji).

Po dokonaniu proponowanych zmian w efekcie powstałby inny przedmiot, pozbawiony większości przydatnej wiedzy i nastawiony na inny cel – manipulację świadomością ucznia, a nie na wyposażenie go w wiedzę opartą na faktach, umożliwiającą kształtowanie własnych opinii na realnych podstawach.

Jedyną racjonalną reakcją na projektowane zmiany dotyczące przedmiotu HiT jest ich odrzucenie.

FILOZOFIA

SZKOŁA PONADPODSTAWOWA (LO I TECHNIKUM)

(Bartosz Kopczyński)

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

ZAKRES PODSTAWOWY

III. 1. Wykreśla się pytanie o jedną zasadę rzeczywistości czy wiele zasad rzeczywistości. Jest to jedno z podstawowych zagadnień rzeczywistości, które w dalszym brzmieniu punktu III.1. zostaje rozwodnione. Wykreślone zagadnienie powinno zostać utrzymane.

III.2. Wykreślono zdanie: dyskutuje na temat „czy rzeczywistość w swej istocie jest zmienna, czy niezmienna?”. Powinno ono pozostać. Jest to jeden z najważniejszych problemów filozofii.

IV.4. Wykreślono cały punkt: „rekonstruuje ponadczasowy spór o to, czy ludzkie czynności umysłowe można wyjaśnić wyłącznie w odwołaniu do procesów fizycznych: materializm (naturalizm) vs. Dualizm (antynaturalizm)”. Kolejny fundamentalny problem filozoficzny, a także etyczny. Powinien zostać utrzymany.

V.4. Wykreślono dyskusję: „dlaczego ludzie postępują źle”? Jest to jeden z podstawowych dylematów etycznych, a zarazem jeden z celów nauczania filozofii.

VI.1. Należy utrzymać zastosowanie platońskiej teorii idei do wybranego sporu filozoficznego.

Wykreślono punkt VII i scalono go z punktem VI. Z wykreślonego pkt VII należy zachować:

VII.1. – wielkie alegorie Platona: drugie żeglowanie, słońce, pierścień Gygesa, skrzydlaty zaprzęg. Należy to zachować.

VII.3. sformułowanie“wyjaśnia sens potoczny i sensy filozoficzne terminu idealizm”. Jest to jedno z fundamentalnych pojęć filozoficznych i powinno być zachowane.

VII.4. podpunkt: wskazuje na wybranym przykładzie na obecność platonizmu w późniejszych epokach (np. w teologicznej myśli średniowiecznej, w nowożytnym matematycznym przyrodoznawstwie, w politycznych próbach budowania „państwa doskonałego”). Są tu omawiane kluczowe fakty i procesy z historii filozofii. Należy to zachować.

VII. (nowa numeracja, po wykreśleniu poprzedniego punktu VII) Nowy punkt VII dotyczy Arystotelesa. W pkt VII.3 usunięto pytanie “kim jest człowiek”. Należy je zachować.

VII.5. Usunięto omawianie klasycznej koncepcji prawdy. Jest to kluczowe pojęcie dla zrozumienia rzeczywistości. Należy to zachować.

VIII. Epikureizm i stoicyzm. Usunięto dwa istotne wątki: spór o kryterium moralnej oceny czynu oraz przykłady obecności wątków epikurejskich i stoickich w literaturze polskiej. Należy to zachować.

IX. Tropy sceptyckie. Usunięto wątki: czy jest możliwe osiągnięcie wiedzy i czy jest możliwe usunięcie niezgodności poglądów między ludźmi. Są to zagadnienia ważne dla komunikacji międzyludzkiej i należy je zachować.

X.1. Usunięto ideę dobra Platona. Należy ją zachować.

XI. Usunięto cały punkt o początkach estetyki. Z tego punktu należy zachować:

pojęcia sztuki – starożytne, nowożytne, współczesne;

kryterium piękna;

typologia sztuki poetyckiej;

pojęcie mimesis i katharsis.

Powyższe zmiany rzutują na dobór odpowiednich tekstów źródłowych.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

ZAKRES ROZSZERZONY

I.2. Wykreślono niedopowiedzenie i okazjonalność. Powinny zostać zachowane.

I.2.1) – wykreślono zagadnie sprzeczności wewnętrznej. Powinno zostać zachowane.

I.3. Wykreślono część skutków posługiwania się wyrażeniami wadliwymi logicznie. Należy zachować wykreślone: niezrozumiałość, nieporozumienia słowne, paradoks ruchu. Wykreślono też ćwiczenia praktyczne na wyrażeniach wadliwych logicznie. Należy je pozostawić.

I.4. Usunięto problem perswazyjności definicji. Należy go zachować.

I.6. Wykreślono wynikanie definicyjne. Należy je zachować. Wykreślono klasyfikację rozumowań. Należy ją zachować.

I.6.7) – usunięto przykłady odróżniania dowodzenia od wyjaśniania i potwierdzania od obalania. Należy to zachować.

II.2. Św. Tomasz. Wykreślono: 3) wyjaśnia, czym jest neotomizm i wymienia jego głównych przedstawicieli; 4) analizuje fragment Sumy teologii (cz. I, kw. 3, art. 1: Czy Bóg jest ciałem?).

Należy to zachować.

II.4. Wykreślono: 1) objaśnia pascalowskie rozróżnienie porządku rozumu i porządku serca; Należy to zachować.

II.5. Wykreślono: 1) wyjaśnia, co to jest empiryzm i jakie są jego główne odmiany; Bez tego cały punkt nie zostanie właściwie przyswojony. Należy to zachować.

II.7. Wykreślono: 3) określa główne cechy niemieckiego idealizmu oraz wymienia jego ważniejszych przedstawicieli. To kwestia ważna aby zrozumieć cały punkt. Należy to zachować.

II.10. Wykreślono: 1) zna w zarysie historię myśli pozytywistycznej od encyklopedystów francuskich do Koła Wiedeńskiego; 3) odróżnia pozytywizm jako jedną z koncepcji poznania i nauki od samej nauki; Zagadnienia istotne dla zrozumienia całego zakresu filozofii pozytywizmu. Należy je utrzymać.

II.12. Wykreślono: 1) wymienia ważniejsze cechy, odmiany i przedstawicieli (w tym prekursorów) egzystencjalizmu; Zagadnienie podstawowe dla zrozumienia całego zakresu egzystencjalizmu. Należy to zachować.

II.12.4) – wykreślono filozofię życia. Zagadnienie istotne, należy to pozostawić.

II.13. Wykreślono: 3) omawia jeden z następujących kierunków filozofii XX wieku: neopozytywizm, pragmatyzm, filozofia lingwistyczna; Zagadnienia istotne dla współczesnej myśli filozoficznej. Należy pozostawić.

III.1. Usunięto cały ten punkt, traktujący o koncepcjach uprawiania filozofii. Jest to istotne jako praktyczne ćwiczenie wcześniejszej wiedzy teoretycznej. Punkt ten należy zachować.

III.5. Usunięto: 1) o sposób istnienia wartości moralnych (realizm – antyrealizm); Kwestie istotne, należy pozostawić.

III.6. Usunięto cały ten punkt o wybranych problemach bioetycznych. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia współczesnych koncepcji etycznych. Należy to pozostawić.

Warunki i sposób realizacji

Usunięto zdanie: Podstawa stanowi 80% programu nauczania. Pozostałe 20% danego programu nauczania powinno zawierać rozwinięcie lub uzupełnienie materiału z części I, II lub III. To wykreślenie usuwa zachętę uczniów do twórczej pracy własnej i sprzeciwia się pierwszemu celowi filozofii, jakim jest poznanie prawdy.

Konkluzje. Proponowane wykreślenie takich właśnie treści powoduje, że nauczanie filozofii w szkole ponadpodstawowej staje się oderwane od celów filozofii. Wysiłek, podjęty przez nauczycieli i uczniów po wykreśleniu w/w treści być może wyposaży ich w informacje, ale nie w wiedzę. Utracona zostanie też więź pomiędzy rozważaniami intelektu a realnym życiem, w którym objawiają się wpływy określonych prądów filozoficznych. Oficjalne uzasadnienie redukcji podstaw programowych głosi, że to dla dobra dzieci, które są przeciążone. Z tego powodu nie mają czasu na relacje rodzinne i rozwijanie pasji. Trudno doprawdy zrozumieć, dlaczego z tego powodu redukuje się Platona. Przecież ci uczniowie, którzy wybrali filozofię, zrobili to właśnie dlatego, że to ich pasjonuje. Jeśli więc wierzyć Ministerstwu, dla dobra uczniów, aby mieli czas na rozwijanie swoich pasji, ogranicza się im możliwości rozwijania pasji.

JĘZYK ŁACIŃSKI

SZKOŁA PODSTAWOWA

(Andrzej Hołowiński)

Cele kształcenia – wymagania ogólne

Wykreślono pkt III. 2 i 3 w brzmieniu:

„2. Świadomość istnienia wartości zrodzonych na podłożu kultur greckiej i rzymskiej,
wzbogaconych o pierwiastek judeochrześcijański, aktualnych w późniejszych
epokach i współcześnie.

3. Świadomość celowości nauczania przedmiotów humanistycznych, nakierowanych
na zakorzenienie w tradycji, ocalenie i aktualizowanie istotnych z historycznego punktu widzenia wartości, postaw i idei.”

Komentarz. Wykreślenie zapisów mówiących o fundamentalnych wartościach, które stoją u podstaw cywilizacji europejskiej, a których przekaźnikiem był w dużej mierze język łaciński jest de facto zrezygnowaniem z nadrzędnego celu, dla którego język łaciński jako przedmiot istnieje w polskiej szkole. Wykreślenie powinno zostać cofnięte.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

I. 2. a) – wykreślenie IV i V deklinacji jest całkowicie nieuzasadnione, do tych deklinacji należą bardzo częste w łacinie słowa (senatus, exercitus, res, dies), a z praktycznego punktu widzenia, ich opanowanie nie stanowi dla ucznia większego problemu.

I. 2. f) – nie należy wykreślać znajomości forom zaimków hic ille. Są to bardzo częste zaimki, a ich odmiana jest w wielu przypadkach zbliżona do odmiany zaimków, które nie zostały wykreślone.

I. 2. i) – nie należy wykreślać form najczęściej używanych w łacinie czasowników nieregularnych, takich jak: fieri, ire, ferre, velle, nolle. Ttrudno wyobrazić sobie czytanie najprostszych tekstów, i to nie tylko w języku łacińskim bez znajomości tak podstawowych czasowników jak iść czy chcieć. Absurdalne jest pozostawienie czasownika móc, a wyrzucenie czasownika chcieć.

I. 3. c) – nie należy wykreślać: „podstawowe spójniki zdań współrzędnych”. Zapis ten ma na celu zwrócenie uwagi na spójniki, które często są pomijane w nauczaniu łaciny (nacisk jest zawsze kładziony na spójniki zdań podrzędnych), a które powinny być dokładniej przedstawione i omówione.

I. 4. Nie należy wykreślać konieczności znajomości ŁACIŃSKIEJ terminologii gramatycznej powinno zostać wykreślone. Opanowanie łacińskiej terminologii gramatycznej nie tylko pozwala uporządkować całą wiedzę o języku, lecz jest również okazją do skonfrontowania (przypomnienia) z polskim systemem gramatycznym. Bez dobrej znajomości terminologii łacińskiej trudno też korzystać z rozmaitych pomocy naukowych, gdzie jest ona zawsze obecna.

I. 5. Nie należy wykreślać: „rozróżnia najważniejsze warianty wymowy łacińskiej”. Uczeń bardzo szybko spotka się z różnymi konwencjami wymowy łaciny i, biorąc pod uwagę fakt istnienia w internecie rozmaitych pomocy naukowych (podcastów, lekcji online itp.), gdzie często jest stosowana wymowa restytuowana oraz używania w liturgii katolickiej tzw. wymowy kościelnej, powinien zrozumieć, skąd wynikają znajdujące się w nich różnice.

I. 10. Nie należy wykreślać: „posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami oraz wpływu języka łacińskiego na języki nowożytne)”. Punkt ten w jasny sposób zwraca bowiem uwagę na rolę języka łacińskiego w rozwoju języków wernakularnych.

II. 1 i 5. W tych punktach zdecydowano się na wykreślenie zapisów, wskazujących na ciągłość i trwanie kultury antycznej od starożytności aż po czasy współczesne oraz rozumienie najważniejszych aspektów procesów kształtowania się kultury świata zachodniego. Jeśli zajęcia z języka łacińskiego mają skupić się nie tylko na świecie starożytnym i nie traktować go jako zamierzchłą przeszłość, której wpływ na naszą kulturę jest znikomy bądź tylko symboliczny. Propozycja wykreślenia nie powinna zostać uwzględniona.

JĘZYK ŁACIŃSKI

SZKOŁA PONADPODSTAWOWA (LO I TECHNIKUM)

(Andrzej Hołowiński)

We wstępie do PP zostały wykreślone zapisy, które precyzują i dookreślają, na czym polega trwanie wspólnoty kulturowej zbudowanej na fundamencie grecko-rzymskim, dopełnionym przez chrześcijaństwo. Skreślenie nazwisk jednych z największych przedstawicieli tej kultury może tylko zaciemnić obraz świata, który ma być przedstawiony uczniom.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

III. 2. 3. Zniknął z tych punktów pierwiastek judeochrześcijański kształtujący kulturę grecko-rzymską. Należy ten zapis przywrócić, aby ukazać właściwe miejsce kultury chrześcijańskiej, bez której nie można mówić o zachodniej kulturze. Jest to ważne również z punktu widzenia samego języka łacińskiego i dzieł, które w nim powstały: większość z tych, które znamy powstaje właśnie w świecie chrześcijańskim. Brak podkreślenia tego faktu jest tak naprawdę zaciemnieniem obrazu języka łacińskiego.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

I. 2. d) – wykreślenie zaimków: idem, quidam, quisque należy anulować. Są to zaimki, których paradygmat odmiany jest zbliżony do zaimków is i quis. Często występują w łacinie, a ich opanowanie nie sprawia większych trudności uczniom.

I. 2. i) – wykreślenie formy rzeczownika odczasownikowego: gerundium powinno zostać anulowane. Gerundium jest dość prostą formą gramatyczną, której opanowanie i zrozumienie nie stanowi dla uczniów trudności.

I. 4. Nie należy wykreślać konieczności znajomości ŁACIŃSKIEJ terminologii gramatycznej. Opanowanie łacińskiej terminologii gramatycznej nie tylko pozwala uporządkować całą wiedzę o języku, lecz jest również okazją do skonfrontowania (przypomnienia) z polskim systemem gramatycznym. Bez dobrej znajomości terminologii łacińskiej trudno też korzystać z rozmaitych pomocy naukowych, gdzie jest ona zawsze obecna.

I. 5. Nie należy wykreślać rozróżnienia najważniejszych wariantów wymowy łacińskiej. Uczeń bardzo szybko spotka się z różnymi konwencjami wymowy łaciny i, biorąc pod uwagę fakt istnienia w internecie rozmaitych pomocy naukowych (podcastów, lekcji online itp.), gdzie często jest stosowana wymowa restytuowana oraz używania w liturgii katolickiej tzw. wymowy kościelnej, powinien zrozumieć, skąd wynikają znajdujące się w nich różnice.

***

Zachęcamy wszystkich, którym na sercu leży kształcenie i wychowanie dzieci i młodzieży w duchu wartości chrześcijańskich, patriotycznych oraz stanowiących trzon cywilizacji łacińskiej, do zgłaszania własnych uwag do projektu zmian. Uwagi można zgłaszać do 19 lutego br. poprzez formularz internetowy udostępniony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej pod adresem:

https://ankiety-sio.men.gov.pl/index.php?r=survey/index&sid=965464&newtest=Y&lang=pl

Szczegółowe zmiany w podstawie programowej dostępne są na stronie internetowej MEN: https://www.gov.pl/web/edukacja/zmiana-podstawy-programowej–zaczynamy-prekonsultacje

Swoje poparcie dla zaprezentowanych wyżej uwag i zastrzeżeń wobec proponowanych zmian w podstawie programowej wyrażają:

Swoje poparcie dla zaprezentowanych wyżej uwag i zastrzeżeń wobec proponowanych zmian w podstawie programowej wyrażają:

1)    Jerzy Kwaśniewski w im. Fundacji Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris

2)    Hanna Dobrowolska w im. Ruchu Ochrony Szkoły

3)    Agnieszka Pawlik-Regulska w im. Stowarzyszenia Nauczycieli i Pracowników Oświaty „Nauczyciele dla Wolności”

4)    Jolanta Dobrzyńska, ekspert oświatowy, członek Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP

5)    Dr Artur Górecki w im. „Christianitas”

6)    Bartosz Kopczyński w im. Towarzystwa Wiedzy Społecznej w Toruniu

7)    Andrzej Hołowiński, Szkoła Podstawowa i Liceum św. Tomasza z Akwinu w Józefowie

8)    Barbara Nowak – była Małopolska Kurator Oświaty

9)    Dr hab. n. med. Dorota Sienkiewicz

10) Teresa Król w im. Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli I Wychowawców

11) Magdalena Czarnik w im. Stowarzyszenia Rodzice Chronią Dzieci

12) Monika Chilewicz – filolog angielski, Dyrektor Generalna Fundacji Mamy i Taty

13) Wojciech Starzyński w im. Fundacji „Rodzice Szkole”

14) Marcin Perłowski w im. Centrum Życia i Rodziny

15) Dr Paweł Wosicki w im. Fundacji Głos dla Życia

16) Marek Skiba w im. Stowarzyszenia Odpowiedziany Gdańsk

17) Paweł Zdziarski w im. Stowarzyszenia “Wspólnota i Pamięć”

18) Ewa Ślizień-Kuczapska – prezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny

19) Danuta Kubacka – Przewodnicząca Rady Regionalnej Sekcji Kobiet NSZZ “Solidarność” Regionu Mazowsze

20) Lidia Sokołowska-Cybart w im. Zarządu Światowego Stowarzyszenia “Republika Polonia”

21) Natalia Tarczyńska w im. Stowarzyszenie Solidarni 2010

22) Stowarzyszenie Narodowe Centrum Monitorowania Antypolonizmu

23) Wojciech Boberski w im. Stowarzyszenia Polska Jest Najważniejsza

24) Adam Słomka w im. Konfederacja Polski Niepodległej – Niezłomni

25) Katarzyna Jasińska, Barbara Hapońska – prezes i wiceprezes Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej Diecezji Warszawsko-Praskiej

26) Mirosława i Marek Chmielewicz, Centralna Diakonia Społeczna Ruchu Światło-Życie

27) Natalia Tarczyńska w im. Fundacji Cegiełka dla Wolności Słowa

28) Bożena Ratter, Stowarzyszenie Pamięci Polskich Termopil i Kresów w Przemyślu

29) Danuta Skalska – prezes Towarzystwa Miłośników Lwowa, oddz. Bytom

30) Małgorzata Nowak – prezes Klubu Stanisławowian, oddziału stołecznego Towarzystwa Miłośników Lwowa

31) Jan Skalski – prezes Światowego Kongresu Kresowian

32) Katarzyna Tarnawa – Gwóźdź, radca prawny

33) Paweł Kuglarz, radca prawny, były dyrektor Szkoły Prawa Niemieckiego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego

34) Anna Zalewska – nauczyciel, członek NSZZ “Solidarność” od 1980 roku, Regionalnej Sekcji Kobiet Regionu Mazowsze, Regionalnej Sekcji Emerytów i Rencistów

35) Grzegorz Kutermankiewicz – były nauczyciel i były działacz opozycji NSZZ Solidarność

PoprzedniNastępny

Fundacyjne

Rodzina na
antenie

Z kraju

Media

by e-smart.pl

Pliki do pobrania

1 marzec Międzynarodowy Dzień Żolnierzy Wyklętych

 Wydarzenia  Międzynarodowy Dzień Żołnierzy...

Międzynarodowy Dzień Żołnierzy Wyklętych

„Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji niepodległościowych, za krew przelaną w obronie ojczyzny” – napisał w lutym 2010 r. prezydent Lech Kaczyński, który podjął inicjatywę ustawodawczą w zakresie uchwalenia tego święta. Ta idea, podtrzymana przez kolejnego prezydenta Bronisława Komorowskiego, została zrealizowana ustawą z 3 lutego 2011 r. O wprowadzenie tego święta ubiegał się również prezes IPN Janusz Kurtyka.

Temat Żołnierzy Wyklętych stał się szerzej znany dopiero na początku lat 90-tych XX wieku. Stało się to w dużej mierze dzięki wystawie „Żołnierze Wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r.”, przygotowanej w 1993 r. przez Ligę Republikańską na Uniwersytecie Warszawskim.

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” przypada na 1 marca. Tego dnia w 1951 r. w więzieniu na warszawskim Mokotowie, po pokazowym procesie, zostali rozstrzelani przywódcy IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – prezes WiN ppłk Łukasz Ciepliński („Pług”, „Ludwik”) i jego najbliżsi współpracownicy: Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Rzepka, Franciszek Błażej, Józef Batory i Karol Chmiel. Ich ciała komuniści zakopali w nieznanym miejscu

≈=======/=/

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” [PL/EN] 

Aktualności

01 marca 2021

Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” | Wizyta w miejscu pamięci „Willi Jasny Dom” (1)

 

Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” | Wizyta w miejscu pamięci „Willi Jasny Dom”. Złożenie wieńca przed tablicą upamiętniającą ofiary komunistycznego terroru (3)

Wizyta w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL (74)

Wizyta w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL (75)

Pałac Prezydencki | Okolicznościowa iluminacja (76)

W Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” Prezydent Andrzej Duda przed południem odwiedził w warszawskich Włochach miejsce pamięci  – „Willę Jasny Dom”. Złożył tam wieniec przed tablicą upamiętniającą ofiary komunistycznego terroru. W Pałacu Prezydenckim wręczył tego dnia ordery i odznaczenia państwowe oraz nominacje generalskie. Wieczorem złożył wizytę w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.

Wizyta Prezydenta w „Willi Jasny Dom”

Może Cię zainteresowaćW. Kolarski: Tegoroczny Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest wyjątkowym dniemPrzesłanie z okazji Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”– Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” został ustanowiony na pamiątkę niezłomnych żołnierzy, którzy postanowili o wolną, niepodległą i suwerenną Polskę walczyć do samego końca – aż ją odzyskają albo zginą – mówił Andrzej Duda, dodając, że wielu zginęło, wielu cierpiało tortury, wielu spędziło lata w więzieniach, w sowieckich katowniach, wielu zapłaciło za pragnienie wolnej i niepodległej Polski bardzo wysoką cenę.

CAŁA WYPOWIEDŹ >>

„Willa Jasny Dom” – kamienica położona w Warszawie przy ul. Świerszcza 2, w okresie od lutego do października 1945 roku była siedzibą Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego. W jej piwnicach urządzono cele więzienne, a na wyższych kondygnacjach znajdowały się pokoje przesłuchań i biura.

Ordery i odznaczenia państwowe

Prezydent wręczył ordery i odznaczenia państwowe Żołnierzom Niezłomnym oraz osobom pielęgnującym pamięć o tamtych wydarzeniach. Lista odznaczonych >>

Podczas uroczystości Andrzej Duda mówił, że Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest ważny dla wszystkich środowisk, które mają w sercach głęboką cześć dla ”nieugiętych bohaterów, służących wolności i suwerenności Polski”.

Wspomniał, że dla niego to również dzień miłego i wzruszającego wspomnienia o śp. Prezydencie Lechu Kaczyńskim. – To właśnie Pan Prezydent przedstawił ideę, aby 1 marca uczynić Narodowym Dniem Pamięci „Żołnierzy Wyklętych – mówił Andrzej Duda, dodając, że został wówczas upoważniony do reprezentowania Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed Sejmem ws. tego projektu. 

WYSTĄPIENIE PREZYDENTA>>

Nominacje generalskie w Siłach Zbrojnych RP

W Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” Prezydent RP mianował sześciu oficerów Wojska Polskiego na stopnie generalskie. – Nasz żołnierz zawsze był bohaterski, mamy to we krwi. Umieliśmy walczyć w najtrudniejszych sytuacjach. Ale chcemy jeszcze, by nasz żołnierz był dobrze wyposażony. Chcemy, by miał dobrych dowódców – podkreślił Andrzej Duda.

W uroczystości w Pałacu Prezydenckim wzięła udział m.in. Grażyna Ignaczak-Bandych, szef KPRP.

Wizyta w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL 

Wieczorem Prezydent RP złożył wizytę w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Andrzej Duda zapalił znicz pod „Ścianą Straceń” byłego więzienia mokotowskiego – tu, 70 lat temu wykonano egzekucję na siedmiu członkach IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

Uroczystości na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

W uroczystościach przed Panteonem - Mauzoleum Wyklętych-Niezłomnych na powązkowskiej „Łączce” wziął udział Zastępca Szefa Kancelarii Prezydenta RP Piotr Ćwik. Minister odczytał przesłanie Prezydenta RP.  – Tegoroczne, jedenaste już obchody pierwszomarcowego święta pozwalają stwierdzić ponad wszelką wątpliwość: na Żołnierzach Wyklętych nie ciąży już niesprawiedliwe odium. Teraz odbierają oni zasłużoną chwałę jako Żołnierze Niezłomni – napisał Andrzej Duda.

________________

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest obchodzony corocznie 1 marca od 2011 roku. Został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Data ta została wybrana jako upamiętnienie faktu, że 1 marca 1951 r. w mokotowskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej komuniści strzałem w tył głowy zamordowali przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – Łukasza Cieplińskiego i jego towarzyszy walki. Tworzyli oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej od 1945 r. dzieło Armii Krajowej

Rekolekcje Wielkopostne 2024 PROSZĘ MÓDL SIĘ ZA REKOLEKCJE O ŚWIATŁO DUCHA ŚWIĘTEGO

Modlitwa na rozpoczęcie rekolekcji

Przyszedłem, Panie, na rekolekcje. Chcę nauczyć się być lepszym. Chcę bardziej Cię poznać, bardziej Ci uwierzyć i mocniej Cię ukochać. Pomóż mi, Panie, uciszyć się w duszy, abym mógł lepiej słyszeć Ciebie. Jestem słaby. Pomóż mi zerwać z tym, co przeszkadza mi być blisko Ciebie. Chcę wzrastać w latach, w łasce u Ciebie i ludzi. Chcę się dobrze wyspowiadać. Daj mojemu spowiednikowi Twoją dobroć i cierpliwość. Podpowiedz mu, jak najskuteczniej może mi pomóc. Pamiętaj też, Panie, o wszystkich moich koleżankach i kolegach, z którymi rozpoczynam te rekolekcje. Z nimi chcę być w niebie. Pomóż im być świętymi. Przecież po to przyszliśmy do Ciebie. Księdzu, który do nas będzie mówił, pomóż i pobłogosław. W ostatni dzień naszych rekolekcji, kiedy obmyjesz nam nogi, chcę złożyć głowę swoją na Twoich piersiach jak Jan i usłyszeć miłość Twego serca.

Modlitwa na rozpoczęcie rekolekcji / misji św.

Jezu Chryste, Zbawicielu nasz, dzięki składamy Ci całym sercem, żeś wejrzał na parafię naszą i chcesz ją pociągnąć do Serca Swego.

Wierzymy, że jak Ciebie posłał Ojciec na ziemię, tak Ty posyłasz do nas swoich misjonarzy, aby nas uczyli kochać Ciebie i żyć według mądrej nauki Twojej. Przyjmujemy ich Jezu, jak Ciebie samego i przyrzekamy spełnić wszystkie ich rady. Ty, Jezu, wiesz jednak, że słabi jesteśmy, więc udziel nam potrzebnej łaski. Wesprzyj słabych i oświeć wątpiących. Podźwignij upadłych i nawróć błądzących. Nam wszystkim daj łaskę skuteczną, byśmy Twojemu głosowi posłuszni się stali.

Boski Pasterzu, nie dozwól, by bodaj jedna owca z Twojej owczarni zginęła. Błagamy Cię, o głębsze zrozumienie Ewangelii, o żal za grzechy i szczerą spowiedź, o siłę do poprawy i miłość gorącą.

Matko Jezusa i nasza Matko. Matko Pomocy Nieustającej, wstaw się za nami u Syna swego. Ucieczko grzeszników módl się za nami, byśmy nie zmarnowali rekolekcyjnej / misyjnej łaski. Amen.

Modlitwa do Matki Bożej w czasie rekolekcji

O, Matko Nieustającej Pomocy, która z taką zadumą spoglądasz na dzieci Twoje. A w tym spojrzeniu jest wielka troskliwość zwłaszcza o zbawienie i życie w łasce uświęcającej. Z dziecięcą ufnością przychodzimy dziś do Ciebie i błagamy o Twoje macierzyńskie wsparcie.

W naszej parafii odbywają się rekolekcje, wielki czas pokuty i nawrócenia. Wielu ludzi żyje w grzechach i oziębłości. Wielu gardzi słowem Bożym i nie korzysta z sakramentów św. Wielu postępuje drogami zła, które wiodą na zatracenie.

Ulituj się nad grzesznikami Matko, i wyproś łaskę szczerego nawrócenia. Niech w czasie rekolekcji powrócą do pierwotnej gorliwości. Zawróć ich z drogi zła i grzechu. Niech nie zamykają serc na głos miłosiernego Boga.

Ci, którzy zapomnieli o swoim powołaniu, niech powrócą na drogę prawdy. Ci, dla których męka i śmierć Syna Bożego jest niczym, niech odkryją w niej miłość Boga. Ci, którzy idą drogami zatracenia, niech się nawrócą.

Spojrzyj, Matko na naszą parafię, która chce być gorliwą cząstką Kościoła. Pomagaj duszpasterzom, aby gorliwie sprawowali duszpasterstwo. Spraw, aby każda rodzina stawała się "małym domowym Kościołem".

Wysłuchaj naszych błagań, o najłaskawsza Matko. Daj nawróconym łaskę wytrwania w dobrym, aby mogli kiedyś cieszyć się oglądaniem Syna Twego. Spraw, o łaskawa Matko, abyśmy umieli żyć jak przybrane dzieci Boże. Spraw, abyśmy przy Twej pomocy, nieustannie Cię chwalili na ziemi, a po śmierci otrzymali dziedzictwo nieba. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.

Modlitwa na zakończenie rekolekcji .

Panie Jezu Chryste, który dałeś się przybić do krzyża za moje grzechy, dzięki Ci składam za wszystkie dobrodziejstwa Twojej miłości, których mi udzieliłeś w tych dniach świętych misji / rekolekcji. Oto ponownie doszedłem do przekonania, że największym moim obowiązkiem jest osiągnięcie zbawienia. Dlatego mocno postanawiam sobie unikać wszelkiego grzechu ciężkiego i każdej dobrowolnej bliskiej okazji do grzechu, najbardziej zaś..., która mi najwięcej szkodziła. Ale także pragnę wedle sił opierać się grzechowi powszedniemu i wszelkiemu przywiązaniu do niego.

Przyrzekam Ci, że wiernie i sumiennie będę wypełniał swoje obowiązki wynikające z mojego stanu i zawodu oraz, że całe moje życie będzie przepełnione pełnieniem Twojej woli. Nadto przyrzekam Ci, o dobry Jezu, że pilnie będę się przykładał do codziennych modlitw.

Chcę po Bożemu spędzać niedziele i święta oraz przyjmować Komunię Św., zwłaszcza pierwszopiątkową - wynagradzającą Twemu Boskiemu Sercu.

Ofiaruję Ci całe me życie, a zwłaszcza moje prace i cierpienia. Błogosław mnie i tym wszystkim, którzy wraz ze mną brali udział w tych misjach / rekolekcjach.

O Panie Jezu, daj mi Twą Matkę za szczególniejszą Patronkę, bądź moją pociechą i radością do końca życia. Amen

===============

Prośba za przyszły Kościół

(J 17.20-26) 24.02.2024 r

//20 Nie tylko za nimi proszę, ale i za tymi, którzy dzięki ich słowu będą wierzyć we Mnie; 21 aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, by świat uwierzył, że Ty Mnie posłałeś. 22 I także chwałę, którą Mi dałeś, przekazałem im, aby stanowili jedno, tak jak My jedno [stanowimy]. 23 Ja w nich, a Ty we Mnie! Oby się tak zespolili w jedno, aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał i że Ty ich umiłowałeś, tak jak Mnie umiłowałeś. 24 Ojcze, chcę, aby także ci, których Mi dałeś, byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem, aby widzieli chwałę moją, którą Mi dałeś, bo umiłowałeś Mnie przed założeniem świata. 25 Ojcze sprawiedliwy! Świat Ciebie nie poznał, lecz Ja Ciebie poznałem, i oni poznali, żeś Ty Mnie posłał. 26 Objawiłem im Twoje imię i nadal będę objawiał, aby miłość, którą Ty Mnie umiłowałeś, w nich była i Ja w nich».//

Wstęp do Drogi Krzyźowe  Jezu Chryste, nasz Boże, Przyjacielu i Zbawicielu! Ty w sposób szczególny troszczysz się o wzajemną miłość kobiety i mężczyzny oraz o szlachetne wychowanie i błogosławioną przyszłość każdego dziecka, która na świat przychodzi. Ty z całą stanowczością potwierdzasz nierozerwalność miłości małżeńskiej i przypominasz nam o tym, że nie wolno człowiekowi rozdzielać tego, co Bóg złączył. Ludziom wszystkich czasów przypominasz o tym, że los każdego z nas - a także los całej ludzkości - w największym stopniu zależy od losu rodziny.

Żyjemy w czasach, w których chorym „ideałem” staje się walka między kobietami a mężczyznami (feminizm) albo separacja kobiet i mężczyzn (homoseksualizm). Żyjemy w czasach, w których wielu „postępowych” ludzi traktuje dziecko jako zagrożenie, jako ograniczenie wolności czy jako rodzaj choroby, z której trzeba się „leczyć”. W konsekwencji na naszym Kontynencie zaczyna dominować cywilizacja chwilowej przyjemności, która nieuchronnie prowadzi do cywilizacji śmierci.

Jezu Chryste, Twój Ojciec zechciał, byś przyjął ludzką naturę, byś urodził się i wychowywał w rodzinie. Właśnie dlatego poczekał ze zwiastowaniem swojej woli wobec Maryi do czasu, aż poślubi ona Józefa. Ty przeszedłeś do końca drogę krzyżową po to, by uczyć nas prawdziwej miłości, która jest podstawą cywilizacji życia. Ty nas upewniasz o tym, że cywilizacja miłości i życia nie jest możliwa bez trwałego małżeństwa i bez szczęśliwej rodziny.

W tym nabożeństwie Drogi Krzyżowej pragniemy modlić się o umocnienie rodzin szlachetnych i szczęśliwych, o siłę i nadzieję dla rodzin w kryzysie oraz o takie wychowanie dziewcząt i chłopców, by nowe pokolenie młodych ludzi było w stanie dorastać do miłości małżeńskiej i rodzicielskiej.

ZAKOÑCZENIE

Pragniemy uczynić wszystko, by Twoja śmierć na krzyżu z miłości do nas, nie okazała się daremna. Przyrzekamy Ci wierne trwanie w powołaniu, jakim nas obdarzyłeś. Wiemy, że wzajemna wierność przysiędze małżeńskiej ze strony męża i żony oraz szlachetne wychowanie dzieci według zasad Ewangelii to najpewniejsze sposoby, by życie doczesne przynosiło radość, jakiej ten świat nam ani dać, ani zabrać nie może.

Chryste, Ty pragniesz, aby każde małżeństwo było początkiem nowego stworzenia, by okazywało się powrotem do raju, by dawało początek nowemu światu, w którym zgodnie z Twym zamysłem — jak na początku historii — panuje miłość, wierność, uczciwość i poczucie bezpieczeństwa. Błogosław nam na radosny trud budowania świętych małżeństw i szczęśliwych rodzin. Prosimy o to Ciebie, bo Ty jesteś Zmartwychwstającą Miłością, która nas rozumie i kocha dzisiaj, jutro i na zawsze. Amen

Pliki do pobrania

TRZECIA NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU 01.03.2024 r

03 MARCA 2024 Niedziela

Trzecia Niedziela Wielkiego Postu

Czytania: (Wj 20,1-17); (Ps 19,8.9.10.11); (1 Kor 1,22-25); Aklamacja (J 3,16); (J 2,13-25);

Rozważania: Marek Ristau , Bractwo Słowa Bożego

Książka na dziś: O Duchu Świętym

CZYTANIA

(Wj 20,1-17)
W owych dniach mówił Bóg wszystkie te słowa: „Ja jestem Pan, twój Bóg, którym cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie. Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią. Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja, Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą. Okazuję zaś łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy Mnie miłują i strzegą moich przykazań. Nie będziesz wzywał imienia Boga twego, Pana, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci twego Boga, Pana. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram. Bo w sześciu dniach uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest na nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i uznał go za święty. Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą twój Bóg, Pan, da tobie. Nie będziesz zabijał. Nie będziesz cudzołożył. Nie będziesz kradł. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego”.

(Ps 19,8.9.10.11)
REFREN: Słowa Twe, Panie, dają życie wieczne

Prawo Pańskie jest doskonałe i pokrzepia duszę,
świadectwo Pana niezawodne, uczy prostaczka mądrości.
Jego słuszne nakazy radują serce,
jaśnieje przykazanie Pana i olśniewa oczy.

Bojaźń Pana jest szczera i trwa na wieki,
sądy Pana prawdziwe, a wszystkie razem słuszne.
Cenniejsze nad złoto, nad złoto najczystsze,
słodsze od miodu płynącego z plastra.

(1 Kor 1,22-25)
Bracia: Gdy Żydzi żądają, znaków, a Grecy szukają mądrości, my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest zgorszeniem dla Żydów, a głupstwem dla pogan, dla tych zaś, którzy są powołani, tak spośród Żydów, jak i spośród Greków, Chrystusem, mocą i mądrością Bożą. To bowiem, co jest głupstwem u Boga, przewyższa mądrością ludzi, a co jest słabe u Boga, przewyższa mocą ludzi.

Aklamacja (J 3,16)
Tak Bóg umiłował świat, że dał swojego Syna Jednorodzonego; każdy, kto w Niego wierzy, ma życie wieczne.

(J 2,13-25)
Zbliżała się pora Paschy żydowskiej i Jezus udał się do Jerozolimy. W świątyni napotkał tych, którzy sprzedawali woły, baranki i gołębie oraz siedzących za stołami bankierów. Wówczas sporządziwszy sobie bicz ze sznurków, powyrzucał wszystkich ze świątyni, także baranki i woły, porozrzucał monety bankierów, a stoły powywracał. Do tych zaś, którzy sprzedawali gołębie, rzekł: „Weźcie to stąd, a nie róbcie z domu Ojca mego targowiska”. Uczniowie Jego przypomnieli sobie, że napisano: „Gorliwość o dom Twój pożera Mnie”. W odpowiedzi zaś na to Żydzi rzekli do Niego: „Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro takie rzeczy czynisz?” Jezus dał im taką odpowiedź: „Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo”. Powiedzieli do Niego Żydzi: „Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni?” On zaś mówił o świątyni swego ciała. Gdy więc zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus. Kiedy zaś przebywał w Jerozolimie w czasie Paschy, w dniu świątecznym, wielu uwierzyło w imię Jego, widząc znaki, które czynił. Jezus natomiast nie zwierzał się im, bo dobrze wszystkich znał i nie potrzebował niczyjego świadectwa o człowieku. Sam bowiem wiedział, co się kryje w człowieku.

ROZWAŻANIA DO CZYTAŃ

MAREK RISTAU

Jedyny sposób, przez który możemy być zbawieni, to wiara w Jezusa ukrzyżowanego. On swoją śmiercią zapłacił za nasze grzechy. On umarł dla naszego zbawienia. Jezus wywyższony na krzyżu jest jedyną zbawczą mocą Bożą i mądrością Bożą. Wszystkie inne próby zbawienia są daremne i bezużyteczne, są przejawem mądrości ludzkiej, która jest głupstwem w oczach Boga. Jedyny Boży plan zbawienia, zawiera się w prostej wierze w Jezusa ukrzyżowanego, który oddał życie, ażeby zapłacić za nasze zbawienie.
Marek Ristau

 

PATRONI DNIA:

Święta Kunegunda, zakonnica
urodziła się ok. 978 r. Była córką Zygfryda, hrabiego Luksemburga. W wieku ok. 20 lat została poślubiona Henrykowi II, księciu Bawarii, który po śmierci Ottona III w 1002 r. został wybrany najpierw królem, a od 1014 r. - cesarzem Niemiec. Oboje żyli jako dziewicze małżeństwo. Kunegunda fundowała liczne klasztory i opactwa, przyczyniła się do budowy katedry w Bamberdze. Po śmierci męża wstąpiła do ufundowanego przez siebie klasztoru benedyktynek w Kaufungen. Zmarła 3 marca 1033 r. Zgodnie z jej życzeniem została pochowana obok męża w katedrze bamberskiej.

BRACTWO SŁOWA BOŻEGO

Komentarze do poszczególnych czytań przygotowane przez Bractwo Słowa Bożego

Komentarz do pierwszego czytania

Tekst Dekalogu umieszczony jest w ramach najdłuższego opowiadania w Biblii (Wj 19- Lb 10) – tzw. wielkiej teofanii synajskiej, wokół której zbudowany jest cały Pięcioksiąg. Centrum perykopy synajskiej stanowi zawarcie przymierza między Bogiem a Jego ludem (Wj 19-24).
Dekalog poprzedzony jest teofanią. W Wj 19 Pan Bóg daje wspaniałe obietnice swojemu ludowi. Ukazuje swój niezwykły plan: Izrael będzie Jego szczególną własnością, królestwem kapłanów, świętym ludem. Nie chodzi tu tylko o kapłanów z pokolenia Lewiego, z rodu Aarona. Cały lud będzie pośrednikiem między Bogiem a światem.
Kiedy Izrael przyjął te obietnice, Bóg powiedział mu, czego od niego wymaga. Te wymagania zostały spisane właśnie jako Dekalog. Dekalog jest jakby pierwszą konstytucją biblijnego ludu – jest wyznacznikiem jego tożsamości. Pierwsze prawa mają charakter dogmatyczny, pozostałe – etyczny. Dekalog wyróżnia się zdecydowanie spośród wszystkich praw czy kodeksów Starego Testamentu: ma nazwę – 10 słów (zdań czy spraw - 10 jest liczbą mnemotechniczną, faktycznie można się doliczyć w tekście 17 „zdań”), darowany jest na początku przymierza i napisany „palcem Bożym”, co nadaje mu wielką rangę. W tekście zauważamy podstawową zasadę etyki biblijnej – zanim pojawią się wymagania, zawsze pierwsza jest zbawcza interwencja Boga. Dopiero konsekwencją jej przyjęcia jest wdzięczność i wypływające z niej pragnienie wypełniania Bożych poleceń.
Warto zauważyć, że my, chrześcijanie, przestrzegamy przykazań przez pryzmat osoby Jezusa, czyli tak jak On nauczył nas je wypełniać. Św. Paweł pisał, że „On jest obrazem Boga niewidzialnego…” co daje nam nową, chrystologiczną perspektywę w odczytaniu Starego Testamentu. Niestety ciągle popełniamy błąd myślowy, że musimy sobie zasłużyć na zbawienie, a religię sprowadzamy do dylematów moralnych: co wolno, co jeszcze wolno, a czego nie wolno. Jest to niestety karykatura religijności i nie ma nic wspólnego z prawdziwą relacją z Bogiem. Już preambuła Dekalogu uświadamia nam ten błąd: to Bóg jest na pierwszym miejscu i przychodzi zawsze i w każdym czasie, żeby nam coś dać, a nie odebrać.

 

Komentarz do psalmu

Podstawowym przesłaniem Psalmu 19 jest zachęta do odkrywania Bożego Słowa obecnego w stworzeniu. Dla tych, którzy uważnie patrzą, stworzenie jest pierwszym objawieniem, pierwszą księgą świętą, której wyrazami są wszelkie obecne we wszechświecie istoty. Autor Psalmu wyraża też myśl, że istnieje inne, ważniejsze słowo, jaśniejsze niż światło słońca, droższe niż wszystkie skarby – objawienie biblijne.

 

Komentarz do drugiego czytania

Krzyż jest zgorszeniem dla wielu. Kiedyś i dziś. Wątpią, czy Jezus jest naprawdę Bogiem, ponieważ nie przystaje Jego obraz i działanie do wyobrażeń Pana - monarchy absolutnego, wymagającego bezwzględnego posłuszeństwa pod groźbą kary. Inni zastanawiają się, dlaczego Jezus musiał umrzeć na krzyżu, w takich straszliwych cierpieniach. Przecież wystarczyłoby samo wcielenie…To są pytania o „zgorszenie” – „głupstwo” krzyża.
Św. Paweł jednak głosi Chrystusa i to ukrzyżowanego! Krzyż stawia w centrum swojego nauczania, a nie jakieś filozoficzne nauki czy znaki, ponieważ krzyż przemawia najmocniej. Dlaczego? Sam Jezus odpowiada nam na to pytanie: „Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich”(J 15,13). Krzyż pokazuje ogrom miłości Boga do nas i przerażającą otchłań grzechu, który oddala nas od szczęścia w Nim. Jezus przyjął na siebie cały dramat tego rozdarcia. Krzyż – najmocniejsze słowo Miłości Boga wypowiedziane dla mnie i dla Ciebie.

Komentarz do Ewangelii

Widać, że nie da się pogodzić roli świątyni jako domu modlitwy z „jaskinią zbójców”. Reakcja Jezusa na to, co robiono, była gwałtowna i jednoznaczna. Miejscem handlu za czasów Jezusa był duży, zewnętrzny dziedziniec pogan. Izrael, czyniąc tu miejsce handlu, zdradził swoją uniwersalną misję – uniemożliwiał zbliżenie się do Boga nie – Żydom. Jezus pragnie, by Jego dom – Kościół był domem modlitwy dla wszystkich narodów. Jest surowy dla chciwości, która tak bardzo opanowuje człowieka, że świątyni (kiedyś), Kościołowi (dziś) chce narzucić swoje prawa, zasłaniając innym istotę wiary. W dziejach Kościoła chciwość wielokrotnie wdzierała się do jego wnętrza, niszcząc dusze tych chciwych i gorsząc tych, którzy mogliby wejść do wspólnoty. Bicz w ręku Boga to ostrzeżenie w każdym czasie i dla tych wszystkich, którzy złym postępowaniem przesłaniają Ducha Chrystusowego – ducha czci i adoracji.
Jezus usprawiedliwia swoją interwencję tym, że On jest jedynym budowniczym prawdziwej świątyni Boga, którą wybuduje na Ziemi przez swą śmierć i zmartwychwstanie. Dlatego też On jest jedynym, któremu podlega wszystko, co dotyczy kultu i czci Ojca. Trzeba dodać, że Jezus doskonale widzi zmienność nastrojów ludu i nie opiera się na nich. Idzie prostą drogą ku wypełnieniu dzieła Ojca, dając znaki, by przy dobrej woli można było Go poznać.

Komentarze zostały przygotowane przez dr Elżbietę Marek

 

KSIĄŻKA NA DZIŚ

O Duchu Świętym

Dydym z Aleksandrii

Kim jest Duch Święty? Jaka jest Jego natura? Co to znaczy, że jest równy Ojcu i Synowi i jaka jest Jego specyficzna misja? Te pytania były żywo dyskutowane w IV wieku, gdy pojawiało się wiele herezji i błędów w odniesieniu do Trzeciej Osoby Trójcy Świętej

Książka do nabycia w Księgarni Mateusza.

© 1996–2018 mateusz.pl

Pliki do pobrania

93 rocznica objawień Św Faustyny

Zbliża się 93. rocznica pierwszego objawienia św. s. Faustyny Kowalskiej

18 lutego 2024 19:52/w Kościół

Przed nami 93. rocznica pierwszego objawienia Jezusa Miłosiernego św. s. Faustynie Kowalskiej. Uroczyste obchody zaplanowano na najbliższy czwartek w Płockim Sanktuarium Bożego Miłosierdzia. Poprzedzą je trzydniowe rekolekcje.

W Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Płocku (wcześniej płockim Klasztorze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia) niespełna 93 lata temu (dokładnie 22 lutego 1931 r.) do 26-letniej s. Faustyny Kowalskiej – dzisiaj świętej – po raz pierwszy przyszedł Jezus Miłosierny.

– 22 lutego, w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu, po Nieszporach w jej pokoju ukazał się Jezus Miłosierny i powiedział: „wymaluj obraz według rysunku, który widzisz, z podpisem »Jezu ufam Tobie«” – przypomniała s. Diana Kuczek ZMBM, przełożona Klasztoru Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Płocku oraz kustosz tamtejszego Sanktuarium Miłosierdzia Bożego.

To wydarzenie – jak podkreśliła s. Diana Kuczek ZMBM – odmieniło nie tylko życie s. Faustyny, ale także losy całego świata.

– Wtedy rozpoczęła się ta misja Miłosierdzia, z którą Jezus wysłał ją na cały świat i ta misja sprawiła, iż Pan Bóg stał się bardziej bliski każdemu człowiekowi – Bóg pełen Miłości, pełen Miłosierdzia, a Płock przez to stał się Betlejem orędzia Bożego Miłosierdzia, bo tutaj wszystko się zaczęło – zaznaczyła przełożona Klasztoru Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Płocku.

Dlatego to właśnie w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Płocku odbędą się uroczyste obchody, które poprzedzą 3-dniowe rekolekcje o Bożym Miłosierdziu.

– To jest to miejsce, ta przestrzeń i poprzez rekolekcje, poprzez czas przygotowania, chcemy na nowo odkrywać dar Bożego Miłosierdzia. Zapraszamy do wzięcia udziału, do przyjścia na rekolekcje, a jeżeli nie możecie być fizycznie, to pamiętajcie o tym 22 lutego, aby zaczerpnąć z niesamowitego skarbca Bożego Miłosierdzia i czytać najpopularniejszą na świecie polską książkę: „Dzienniczek” s. Faustyny – mówił ks. dr Grzegorz Zakrzewski, dyrektor Wydziału Katechetycznego Kurii Diecezjalnej Płockiej.

„Dzienniczek” to zapiski s. Faustyny Kowalskiej, w których znajduje się opis jej niezwykłej relacji z Jezusem Miłosiernym oraz jej głębokiego zawierzenia Bogu.

– Dla mnie osobiście najmocniejszym fragmentem z „Dzienniczka” jest sytuacja, w której Faustyna po rozmowie z Jezusem zapisuje „moja wola” i ją bardzo mocno przekreśla. W samym „Dzienniczku” w oryginale jest to zrobione na całą stronę. I to jest dla mnie takie wyzwanie: czy ja w życiu chcę realizować swoją wolę, swoje pomysły na życie, na świętość, czy wolę Boga, Jezusa, tak jak się o to modlimy w „Ojcze Nasz”? – zwrócił uwagę ks. dr Grzegorz Zakrzewski.

„Dzienniczek” s. Faustyny Kowalskiej to wyjątkowa lektura, z której możemy czerpać każdego dnia, szukając odpowiedzi na różne pytania. W lepszym zrozumieniu poszczególnych wersów zapisanych w „Dzienniczku” pomoże nam „Zeszyty miłości pełne” autorstwa s. Gaudii Skass ze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia.//Św. Siostra Faustyna pisze: Wtenczas jesteśmy najwięcej podobni do Boga, kiedy przebaczamy bliźnim. Bóg jest miłością, dobrocią i miłosierdziem…, a Jezus zachęca: Miłosierdzie moje powinna odzwierciedlić w sobie każda dusza (Dz. 1148). To podobieństwo do Boga, wyrażone w akcie darowania uraz, sprawia, że wtedy jesteśmy tak naprawdę najbardziej ludzcy, na wzór Jezusa, który stał się człowiekiem. Przykazanie miłości bliźniego, znajdujące w przebaczaniu swą wyrazistą realizację, jest charakterystycznym i fundamentalnym prawem chrześcijaństwa, które jednak nie rezygnuje z prawa do sprawiedliwości i wyrównania wyrządzonych krzywd3. Nie skupia się ono jednak na bezwzględnym wyrównaniu rachunków, lecz wzywa do przebaczenia. Ten uczynek miłosierdzia ma na uwadze, w głównej mierze, dobro tego, kto przebacza, chroniąc jego serce przed zbyt długotrwałym tkwieniem w uczuciach złości, żalu i bólu4. W Księdze Kapłańskiej czytamy: Nie będziesz żywił w sercu nienawiści do brata. Nie będziesz szukał pomsty, nie będziesz żywił urazy do synów twego ludu, ale będziesz miłował bliźniego jak siebie samego. Ja jestem Pan (Kpł 19, 17-18). Bóg jest tym, który określa normę właściwych postaw, do jakich jesteśmy nieraz zaskakująco nagle wzywani, w obliczu niespodziewanej urazy dotykającej nasze serce. On wie, co jest dla nas najlepsze, co sprzyja budowaniu Królestwa Bożego na tej ziemi. Stąd ciągle aktualny jest apel, by doznaną urazę oddać Bogu w akcie darowania winy czyli przebaczenia. Ten, kto żyje w przestrzeni Bożej miłości, gotowy jest to uczynić nawet przed tym, zanim zostanie zraniony5.

40 rocznica porwania i męczeńskiej śmierci Ks Jerzego Popiełuszki LITANIA DO BŁOG KS JERZEGO POPIEŁUSZKI

Społeczny komitet upamiętnienia 40 rocznicy porwania i męczeńskiej śmierci Bł. Ks. Jerzego Popiełuszki

W 2024 roku przypada 40. rocznica śmierci księdza Jerzego Popiełuszki. W związku z potrzebą upamiętnienia kapłana i rocznicy jego śmierci, w warszawskim sanktuarium błogosławionego zawiązał się społeczny komitet upamiętnienia. Organizatorzy proszą o przesyłanie informacji o wydarzeniach związanych z upamiętnieniem życia i męczeńskiej śmierci księdza Popiełuszki. (Nie wystarczy aby być tylko człowiekiem grzecznym i kulturalnym to jest za mało trzeba jeszcze być człowiekiem ) świętym."                                                                         błog ks Jerzy módl się za nami

Litania do Błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki..

21 PAŹDZIERNIKA

AKTUALNOŚCI, BIBLIOTEKA MIŁOSIERDZIA, KS. JERZY POPIEŁUSZKO, LUDZIE MIŁOSIERDZIA, MODLITWY

Zapraszamy do modlitwy Litanią do bł. ks. Jerzego Popiełuszki, którego beatyfikacja miała miejsce w dniu 6 czerwca 2010 r. w Warszawie. Wspomnienie liturgiczne Błogosławionego obchodzone jest 19 października.

W dniu 14 września 2023 r. minęła 76. rocznica Jego urodzin, zaś 19 października przypada 39. rocznica porwania i męczeńskiej śmierci.

Zobacz też —> 18-22 października 2023 – Obchody 39. rocznicy porwania i męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego 

Litania do Błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki

Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison.Chryste, usłysz nas, Chryste, wysłuchaj nas. Ojcze z nieba Boże, zmiłuj się nad nami
Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami
Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami
Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami

Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami

Błogosławiony Jerzy, Męczenniku, módl się za nami
Odważny wyznawco Chrystusa, módl się za nami
Wierny Świadku Ewangelii, módl się za nami
Zapatrzony w krzyż Zbawiciela, módl się za nami
Czcicielu Maryi Niepokalanej, módl się za nami
Oddany od dzieciństwa Bogu, módl się za nami
Wychowany w pobożnej rodzinie, módl się za nami
Gorliwy w służbie ołtarza, módl się za nami
Pragnący naśladować Świętych, módl się za nami
Wierny głosowi powołania, módl się za nami
Apostole godności człowieka, módl się za nami
Obrońco nienarodzonych, módl się za nami
Miłosierny dla cierpiących, módl się za nami
Wrażliwy na los pokrzywdzonych, módl się za nami
Dobry pasterzu ludzi pracy, módl się za nami
Uczący zło dobrem zwyciężać, módl się za nami
Wzywający do męstwa i solidarności, módl się za nami
Broniący wartości ewangelicznych, módl się za nami
Przestrzegający przed chęcią odwetu, módl się za nami
Wzywający do trwania w nadziei, módl się za nami
Niesprawiedliwie oskarżany, módl się za nami
Okrutnie umęczony, módl się za nami
Kapłanie wierny aż do końca, módl się za nami
Męczenniku prawdy i wolności, módl się za nami
Orędowniku spraw Kościoła i narodu, módl się za nami.

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami

P: Głosiłem Twoją sprawiedliwość w wielkim zgromadzeniu.
W: I nie powściągałem ust moich, o czym Ty wiesz, Panie.

Módlmy się: Wszechmogący, wieczny Boże, Ty w swojej Opatrzności uczyniłeś błogosławionego Jerzego prezbitera niezłomnym świadkiem Ewangelii miłości, wejrzyj na jego męczeńską śmierć w obronie wiary oraz godności człowieka i za jego przyczyną spraw, byśmy żyli w prawdziwej wolności i zło dobrem zwyciężali. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Fot. M.Mazur/episkopat.pl

Źródło —> Sanktuarium bł. ks. Jerzego Popiełuszki: Modlitwy

W skład Społecznego Komitetu Upamiętnienia 40. Rocznicy Porwania i Męczeńskiej Śmierci Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki wchodzą osoby związane z postacią legendarnego kapelana „Solidarności” i zaangażowane w popularyzację jego osoby i nauki. Należą do nich m.in.: Marek Popiełuszko, bratanek kapłana, prezes fundacji rodziny Popiełuszków „Dobro”, prof. Paweł Skibiński, historyk, specjalista w dziedzinie historii najnowszej Kościoła, dr Ewa Czaczkowska, historyk, autorka biografii ks. Jerzego Popiełuszki, Rafał Wieczyński, reżyser filmu „Popiełuszko. Wolność jest w nas”. Wiceprzewodniczącymi Komitetu zostali mec. Andrzej Rogoyski, były prezes Polskiego Radia i Piotr Grzybowski, dziennikarz, historyk, wieloletni Członek Rady Ekonomicznej Sanktuarium bł. Ks. Jerzego Popiełuszki. W kilkunastoosobowym komitecie znaleźli się także przedstawiciele mediów, Solidarności, środowisk nauczycielskich, młodzieżowych a także świadkowie życia księdza Popiełuszki.

— Naszym zadaniem jest nie tylko upamiętnienie śmierci kapłana, ale przede wszystkim jego heroicznej postawy wobec zła, a także jego nauczania społecznego opartego na prawdzie i wolności oraz modelu świętości, jaki realizował z życiu. Jego przesłanie jest na wskroś współczesne i potrzebne w dzisiejszych czasach – powiedział Paweł Kęska, przewodniczący Komitetu, teolog, dziennikarz i pracownik Muzeum księdza Popiełuszki w Warszawie.

Celem Komitetu jest zebranie informacji o wszystkich planowanych w Polsce i za granicą wydarzeniach jubileuszowych, informowanie o nich poprzez założoną w tym celu stronę internetową i kilkujęzyczne komunikaty prasowe a także inicjowanie i inspirowanie do podejmowania działań rocznicowych i popularyzatorskich. W najbliższym czasie zostanie powołany Honorowy Komitet Obchodów 40. Rocznicy Porwania i Męczeńskiej Śmierci Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki.

Organizatorzy proszą o przesyłanie informacji o wydarzeniach związanych z upamiętnieniem życia i męczeńskiej śmierci księdza Popiełuszki na adres 40rocznica@popieluszko.net.pl

“Szkoła w żywiole wartości” – 24-26 listopada odbył się zjazd nauczycieli

Skontaktuj się z nami

Email: kancelaria@popieluszko.net.pl

Telefon: 22 839 45 72

Adres: Kardynała Stanisława Hozjusza 2
01-565

Ksiądz Jerzy Popiełuszko - inwigilowany, zaszczuty, zamordowany przez władze PRL

Dodano: 19 października 2023,  12:39

ks. Jerzy Popiełuszko Źródło: Wikimedia Commons

Przez lata ksiądz Jerzy Popiełuszko był obserwowany przez komunistyczne władze. Zwracał na siebie uwagę swą niezłomną postawą i odważnym stawaniem w obronie godności i praw człowieka. Odprawiane przez niego msze za Ojczyznę przyciągały tłumy ludzi z całej Polski.

Ksiądz Jerzy Popiełuszko jest jednym z najważniejszych symboli oporu wobec komunistycznej władzy PRL. Został zamordowany prawdopodobnie 19 października 1984 roku przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa.

Życie księdza Jerzego

Jerzy Popiełuszko, a właściwie Alfons Popiełuszko urodził się 14 września 1947 roku we wsi Okopy w dzisiejszym województwie podlaskim. Rodzicami przyszłego błogosławionego byli Władysław i Marianna. Prowadzili oni gospodarstwo rolne, mieli, razem z Jerzym, pięcioro innych dzieci.

Alfons był trzecim z kolei dzieckiem w rodzinie Popiełuszków. Pani Marianna nadała dziecku imię ku pamięci swego zmarłego brata Alfonsa, który walczył w czasie II wojny światowej w szeregach Armii Krajowej.

Pierwszą komunię świętą i sakrament bierzmowania przyszły Jerzy Popiełuszko przyjął w roku 1956. Był bardzo pobożny, dużo się modlił. Po zdaniu matury w 1965 roku wstąpił do Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie. W czasie studiów, tak jak inni klerycy, musiał odbyć obowiązkową służbę wojskową w Ludowym Wojsku Polskim, która trwała 2 lata. W wojsku, podobnie jak inni przyszli księża, był szykanowany i zmuszany do wielogodzinnych ćwiczeń. Pomimo starań ze strony władz, Popiełuszko nie dał się złamać i po wyjściu z wojska powrócił do seminarium.

Klerycy w LWP, trzeci z prawej - przyszły ks. Jerzy Popiełuszko / Źródło: Instytut Pamięci Narodowej

Jednak pobyt w wojsku pogorszył stan jego zdrowia. Do końca życia Popiełuszko borykał się z różnymi kłopotami zdrowotnymi.

Mając 23 lata, Alfons Popiełuszko zmienił imiona na Jerzy Aleksander. W 1972 roku otrzymał święcenia kapłańskie z rąk prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego. Mszę prymicyjną Popiełuszko odprawił w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Karpaczu.

Pierwszą parafią księdza Jerzego była parafia pod wezwaniem Trójcy Świętej Ząbkach. Później przeniesiono go do pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski w Aninie i do kościoła pod wezwaniem Dzieciątka Jezus w Warszawie, a następnie – ze względu na zły stan zdrowia – do kościoła akademickiego św. Anny w Warszawie i dalej do kościoła pod wezwaniem świętego Stanisława Kostki.

Ksiądz Popiełuszko prowadził konserwatoria i rekolekcje dla młodzieży, początkowo głównie studentów medycyny i służby zdrowia. W październiku 1981 roku Jerzy Popiełuszko został mianowany diecezjalnym duszpasterzem służby zdrowia i kapelanem Domu Zasłużonego Pracownika Służby Zdrowia.

Studia w Studium Pastoralnym Popiełuszko odbył w latach 1974-1976 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Po ukończeniu studium został duszpasterzem środowisk medycznych w Warszawie.

Pod obserwacją SB

Służba Bezpieczeństwa obserwowała księdza Popiełuszkę od 1965 roku. Jeszcze w połowie lat 70. SB była zdania, że Popiełuszko będzie nadawał się na tajnego współpracownika. Jerzy Popiełuszko odmówił współpracy, a materiały wyrejestrowano. Pomimo to SB wciąż go obserwowała.

Na początku lat 80. Jerzy Popiełuszko aktywnie włączył się w działania „Solidarności”. Organizował pomoc dla ludzi prześladowanych przez komunistów, brał udział w procesach skazanych osób. Popiełuszko, dzięki swojej odwadze i chęci niesienia pomocy potrzebującym, stał się bardzo popularny w Warszawie, a później w całej Polsce. Jednym z najbardziej charakterystycznych wydarzeń, w które był zaangażowany Popiełuszko, były „Msze za Ojczyznę”, które gromadziły tysiące osób. Odprawiano je od lutego 1981 roku w każdą ostatnią niedzielę miesiąca. Dla władz komunistycznych PRL kapłan stawał się coraz bardziej „niewygodny”.

Pogrzeb Grzegorza Przemyka. Jego matka, poetka i działaczka opozycyjna Barbara Sadowska, stoi w środku z wiązanką kwiatów, obok niej ks. Jerzy Popiełuszko, po prawej: ks. Stefan Niedzielak. Cmentarz Powązkowski w Warszawie, 19 maja 1983 r. / Źródło: Instytut Pamięci Narodowej

19 marca 1983 roku ksiądz Jerzy Popiełuszko odprawił nabożeństwo pogrzebowe Grzegorza Przemyka, zamordowanego przez „nieznanych sprawców”, czyli najpewniej komunistyczne służby. Wszystko to czynił, pomimo, że wiedział, iż od lat znajduje się pod stała obserwacją SB i jest notorycznie inwigilowany. Na Popiełuszkę donosiło przynajmniej czterech tajnych współpracowników, zwerbowanych także pośród duchownych. Wśród nich był ksiądz Michał Czajkowski, TW „Jankowski”.

W grudniu 1983 roku Popiełuszkę wezwano na przesłuchanie, na które stawił się dobrowolnie. Na miejscu poinformowano go, że w jego sprawie wszczęto śledztwo w związku z wygłaszanymi przez niego kazaniami, które zawierają, zdaniem władz, „zniesławiające władze państwowe treści polityczne, a w szczególności (…) że te władze posługują się fałszem, obłudą i kłamstwem, poprzez antydemokratyczne ustawodawstwo niszczą godność człowieka, a także pozbawiają społeczeństwo swobody myśli oraz działania”. Przesłuchanie trwało wiele godzin. Za popełnienie czynów zarzucanych Popiełuszce groziła wówczas kara 10 lat więzienia. Po przesłuchaniu zorganizowano przeszukanie mieszkania księdza Jerzego, gdzie służby znalazły – podrzucone wcześniej – granaty łzawiące, materiały wybuchowe i farby drukarskie.

Komuniści w coraz bardziej brutalny sposób atakowali księdza Popiełuszkę, angażując do tego media. Jerzy Urban działalność Popiełuszki, szczególnie jego kazania w czasie „Mszy za Ojczyznę”, nazywał „seansami nienawiści”. Ksiądz Jerzy zaczął otrzymać listy z pogróżkami, w których pisano, że niedługo zginie.

Prymas Józef Glemp proponował Popiełuszce wyjazd na studia do Rzymu, chcąc uchronić księdza przed dalszymi szykanami, lecz ten odmówił. Nie chciał opuszczać Ojczyzny.

Zabójstwo

19 października 1984 roku Jerzy Popiełuszko przebywał w Bydgoszczy, w parafii pod wezwaniem Świętych Polskich Braci Męczenników, dokąd zaprosili go członkowie Duszpasterstwa Ludzi Pracy. Kiedy Popiełuszko wracał do Warszawy, niedaleko miejscowości Górsk, samochód, którym jechał ksiądz Jerzy został uprowadzony.

Obraz beatyfikacyjny ks. Jerzego Popiełuszki

Zatrzymania dokonali funkcjonariusze Samodzielnej Grupy „D” Departamentu IV MSW przebrani w mundury funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego MO. Księdza Popiełuszkę wyciągnięto z samochodu, pobito i wrzucono do bagażnika innego auta. Kierowcy księdza Popiełuszki udało się uciec.

Sprawcy porwania podawali różne wersje dalszych wydarzeń. Samochód jechał w stronę Włocławka, a porywacze zatrzymywali się co jakiś czas, aby dalej katować księdza Popiełuszkę. Bito go do utraty przytomności. Około północy tego samego dnia dotarli na zaporę na Wiśle we Włocławku. Tam ciało księdza Jerzego Popiełuszki wrzucono do rzeki. Przywiązano do niego worek wypełniony kamieniami, a ręce skrępowano w taki sposób, że próby poruszania nimi zaciskały pętlę na szyi. Nie wiadomo, czy Popiełuszko w tamtej chwili żył. Niektóre zeznania wskazują, że tak.

Ciało księdza Popiełuszki wyłowiono z Wisły 30 października 1984 roku. Sekcja zwłok wykazała ślady tortur. Pogrzeb księdza Popiełuszki odbył się 3 listopada 1984 roku na terenie kościoła parafialnego św. Stanisława Kostki w Warszawie. Ceremonia pogrzebowa zgromadziła tłumy, tysiące osób pragnęło oddać cześć zmarłemu w ostatnim pożegnaniu.

Popiełuszko zginął zamordowany w bestialski sposób, zabity przez ludzi, którym najpewniej ktoś wydał takie polecenie. Na jakim szczeblu władz PRL zapadła decyzja o zamordowaniu księdza Popiełuszki? Czy wiedział o tym Czesław Kiszczak lub Wojecich Jaruzelski? Być może obaj? 

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Kazimierz Skoczylas
Błogosławiony ksiądz Jerzy
Popiełuszko wzorem osobowym w
wychowaniu chrześcijańskim
Studia Włocławskie 14, 217-227 ks. kazimierz skoczylas
BłogoSłaWiony kSiądz jerzy popiełuSzko
WzoreM oSoBoWyM
W WychoWaniu chrześcijańSkiM
Błogosławiony ksiądz jerzy Popiełuszko był kapłanem archidiecezji
warszawskiej. Patrząc na jego postać trzeba widzieć go jako kapłana reali-
zującego misję kościoła. zarazem po swojej śmierci, gdy został wyniesiony
do chwały ołtarzy, jest czczony w kościele jako błogosławiony. jego postać
może być wzorem w wychowaniu chrześcijańskim.
w pedagogice wzór osobowy to opis konkretnego człowieka, jego
osobowości oraz postępowania i dokonań. jednostka stanowiąca wzór
osobowy może być konkretną osobą lub postacią fikcyjną. stanowi kon-
kretne urzeczywistnienie ideału wychowawczego. ideał wychowawczy może
zostać przedstawiony przez wiele wzorów osobowych. w chrześcijaństwie
święci są wzorami osobowymi1.
1. kult oddawany świętym przejawem wychowania religijnego
kult oddawany świętym jest wyrazem kultu dla chrystusa Pana. kult zaś
to cześć oddawana Bogu. głównym przejawem kultu są praktyki religijne
spełniane z odpowiednią postawą wewnętrzną. w kościele katolickim kult
odnosi się do Boga w Trójcy Świętej i wyraża się, zgodnie z nauką Biblii
w indywidualnym i społecznym wypełnianiu jego woli ku chwale Bożej.
Podstawę kultu stanowi uznanie Boga, czego wyrazem jest poznanie Boga
i oddawanie mu czci. niepełne poznanie Boga prowadzi do wynaturzeń
kultu. w starym Testamencie kult nakazany jest pozytywnym prawem.
zapisany jest w Dekalogu. już sama wierność Bogu jest wyrazem kultu.
kult ograniczony do składania materialnych ofiar nie może zastąpić kultu
rodzącego się w sercu człowieka2. centrum i pełnię kultu stanowi jezus
chrystus. on nieustannie oddaje cześć ojcu, zwłaszcza w liturgii. jezus
chrystus zainicjował nowy kult w wieczerniku ustanawiając eucharystię,
która zajęła miejsce ofiar starotestamentowych3.
14(2012), s. 217–227
218
w kościele katolickim kult jest pełnym czci odniesieniem się kościoła
do Trójedynego Boga, dokonywanym w jezusie chrystusie, także za po-
średnictwem aniołów i świętych. kult w sensie ścisłym przynależy samemu
Bogu. Dzięki wcieleniu wyraża się on także w kulcie najświętszego serca
Pana jezusa, jego ciała, szczególnie najświętszej eucharystii.
w sensie szerokim kult odnosi się do aniołów i świętych, wśród których
uprzywilejowane miejsce zajmuje najświętsza maryja Panna. kult ten jest
kultem Boga w jego świętych i za ich pośrednictwem, czyli przez świętych
obcowanie. kult w sposób doskonały wykonuje jezus chrystus. wszyscy
chrześcijanie są przez sakrament chrztu powołani do uczestnictwa w kulcie
składanym przez chrystusa ojcu w niebie. szczególnym podmiotem kultu
jest kapłan, który działa in persona Christi. cały kościół i wszyscy człon-
kowie dokonują kultu w imieniu swoim i całego stworzenia w łączności
ze zbawionymi i aniołami.
celem kultu jest przede wszystkim oddanie chwały Bogu, a także zjed-
noczenie z nim każdego człowieka. Przez kult ma zatem dokonywać się
uświęcenie człowieka oraz uwidocznienie chwały Bożej w ludziach, aby Bóg
był wszystkim we wszystkich. Podstawowe formy kultu stanowią adoracja,
dziękczynienie, zadośćuczynienie będące naprawieniem skutków grzechów
i ekspiacyjnym czynieniem dobra w ścisłej więzi z chrystusem, prośba jako
wyraz synowskiego zaufania ojcu, udzielającemu swoim dzieciom dóbr
nadprzyrodzonych i doczesnych. Formą kultu jest też ofiara składana Bogu
w łączności z jedyną ofiarą jezusa chrystusa. ofiara jezusa uobecnia się
sakramentalnie w ofierze mszy świętej. jako ofiara duchowa włącza w kult
całe życie człowieka wraz z jego powołaniem, pracą i codziennością4.
ze względu na płaszczyznę, na jakiej dokonuje się kult, można mówić
o kulcie wewnętrznym, którym są akty czci dokonujące się w sercu czło-
wieka oraz kulcie zewnętrznym, który uwidacznia się w słowach, posta-
wach i gestach. kult może mieć charakter prywatny i publiczny. Pierwszy
dokonywany jest indywidualnie. kult publiczny sprawowany jest społecz-
nie jako kult liturgiczny, w którym chrystus głowa mistycznego ciała
w zjednoczeniu ze swymi wszystkimi członkami uwielbia ojca. człowiek
w sprawowaniu kultu narażony jest na niebezpieczeństwo przeakcentowania
sfery zewnętrznej, co prowadzi do rytualizmu, albo sfery wewnętrznej, co
objawia się spirytualizmem5.
uzasadnienie dla kultu świętych przekazuje Katechizm Kościoła katoli-
ckiego: „Ponieważ mieszkańcy nieba będąc głębiej zjednoczeni z chrystusem
jeszcze mocniej utwierdzają cały kościół w świętości [...] nieustannie wstawia-
ją się za nas u ojca, ofiarując mu zasługi, które przez jedynego Pośrednika
219
między Bogiem a ludźmi, jezusa chrystusa, zdobyli na ziemi. [...] ich przeto
braterska troska wspomaga wydatnie naszą słabość” (kkk, n. 956).
sens kultu świętych uwypukla także Katechizm (kkk, n. 957) jeszcze
w innym miejscu. Dzięki niemu umacnia się świętość i jedność samego
kościoła, „Bo jak wzajemna łączność chrześcijańska między pielgrzyma-
mi prowadzi nas bliżej chrystusa, tak obcowanie ze świętymi łączy nas
z chrystusem, z którego, niby ze Źródła i głowy, wypływa wszelka łaska
i życie ludu Bożego” (kk, n. 50).
kult świętych zatem ożywia wiarę i miłość do chrystusa, pogłębia mi-
łość w kościele. Święci stają się wychowawcami w wierze. stają się wzorem
osobowym. ich życie objawia świętość, którą osiągnęli dzięki zjednoczeniu
z chrystusem. Poznawanie ich życia i działania pozwala zobaczyć, jak
wiara w nich dojrzewała i jak ona ujawniała się w ich życiu wewnętrznym
i zewnętrznym, w zaangażowaniu zarówno na rzecz Boga jak i człowieka.
ich odniesienie do chrystusa może wskazać drogę, jak urzeczywistniać
wiarę w Boga w swoim życiu, jak można kroczyć drogą własnego powo-
łania, jak służyć ludziom, jak dawać świadectwo wiary. Dlatego kościół
przekazuje wzór osobowy świętych w roku liturgicznym. w kalendarzu
liturgicznym wspominamy wielu świętych. ich bogate życie ukazuje wielką
różnorodność dróg, na których podążali za chrystusem. w tej wielości
postaci świętych każdy chrześcijanin może odnaleźć tych, których sposób
realizacji własnego powołania jest najbliższy jego powołaniu. wśród tych
postaci jest błogosławiony ksiądz jerzy Popiełuszko.
Pragnąc pokazać, jak on może przewodzić na drodze wychowania do
wiary, trzeba spojrzeć na niego w jego usytuowaniu życiowym w koście-
le. Był on kapłanem i przez sakrament kapłaństwa był włączony w misję
kościoła. kościół zaś realizuje misję chrystusa Proroka, kapłana i króla.
zatem spojrzenie na postać księdza jerzego z perspektywy uczestnictwa
w realizacji misji chrystusa Proroka, kapłana i króla pełniej może odsłonić
wartości, które urzeczywistniał ksiądz jerzy.
uczestnictwo w funkcji prorockiej chrystusa realizuje się przez po-
sługę nauczania w kościele. Do zakresu podstawowych posług nauczania
w kościele należą: przepowiadanie słowa Bożego w liturgii, katecheza
szkolna i parafialna oraz środki masowego przekazu włączone w dzieło
ewangelizacji.
2. dojrzewanie księdza jerzego popiełuszki w posłudze kapłańskiej
ksiądz jerzy uczestniczył w urzeczywistnianiu posługi nauczania przede
wszystkim przez głoszenie homilii w czasie mszy św. szczególnie znane stały
220
się jego homilie wygłaszane w czasie mszy za ojczyznę sprawowanych w ko-
ściele św. stanisława na żoliborzu w warszawie. miało to miejsce zwykle
w ostatnią niedzielę miesiąca. na te msze przychodziło kilka, a potem kilka-
dziesiąt tysięcy osób. od dawna istniejącą tradycją parafii św. stanisława na
żoliborzu była modlitwa za ojczyznę. Tym, co sprawiło, że tak wiele osób
gromadziło się w tym kościele, były okoliczności zewnętrzne. Po strajkach
1980 roku i powstaniu związku zawodowego „solidarność” ksiądz jerzy
Popiełuszko został kapelanem robotników huty warszawa.
Przez pracę duszpasterską był związany ze środowiskiem warszaw-
skim. Po święceniach pracował w ząbkach (1972–1975), potem w aninie
(1975–1978), w maju 1978 roku trafił do parafii Dzieciątka jezus na żo-
liborzu, w końcu 1978 roku został duszpasterzem środowisk medycznych
w kaplicy „res sacra miser” przy krakowskim Przedmieściu 62 w war-
szawie. w marcu 1979 roku stan jego zdrowia znacznie się pogorszył
i został skierowany na leczenie. w trakcie rekonwalescencji pomagał
w duszpasterstwie młodzieży przy kościele św. anny w warszawie od
maja 1979 do maja 1980 roku. od maja 1980 roku ze względu na stan
zdrowia był rezydentem w kościele św. stanisława na żoliborzu. ważnym
etapem jego drogi był 31 sierpnia 1980 r. wtedy po raz pierwszy odprawił
mszę świętą dla strajkujących robotników huty warszawa. odtąd stał
się ich kapelanem. jesienią 1981 r. ks. jerzy Popiełuszko otoczył opieką
duszpasterską studentów strajkujących na dwóch uczelniach warszawskich.
Byli to studenci akademii medycznej w warszawie i wyższej oficer-
skiej szkoły Pożarnictwa. Tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego
w sobotę 12 grudnia zaczęło się nocne czuwanie w parafii św. stanisława
kostki związane z nawiedzeniem obrazu matki Bożej częstochowskiej
w archidiecezji warszawskiej. ks. jerzy od północy prowadził adorację
najświętszego sakramentu. w stanie wojennym czynnie uczestniczył w pra-
cach komitetu Prymasowskiego Pomocy internowanym i uwięzionym.
na czele tego komitetu stał biskup władysław miziołek. wszystkie jego
poprzednie prace duszpasterskie oraz praca w komitecie Prymasowskim
przygotowały go dobrze do misji, którą miał wypełnić.
w październiku 1980 r. ks. Bogucki – proboszcz parafii św. stanisława
kostki w warszawie rozpoczął odprawianie mszy za ojczyznę. ks. jerzy
Popiełuszko rozpoczął celebrowanie mszy za ojczyznę w stanie wojennym.
Pierwszą mszę świętą za ojczyznę odprawił 17 stycznia 1982 roku. na tę
mszę przyszło około 20 tysięcy osób.
w Polsce po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku
zaczęły się prześladowania osób, które nie pogodziły się z decyzją o li-
221
kwidacji solidarności. wielu utraciło pracę, wielu zostało aresztowanych.
To wszystko przyniosło wielkie przygnębienie. w takiej sytuacji nazna-
czonej wielką niepewnością i zagrożeniem ludzie poszukiwali oparcia,
a przede wszystkim nadziei. mieszkańcy warszawy doświadczali różnych
niebezpieczeństw. stąd szukali duchowego oparcia w kościele. Dusz-
pasterska obecność księdza jerzego w tym środowisku powodowała, że
on ich dobrze rozumiał. w parafii św. stanisława jemu zdecydowano się
powierzyć, najpierw na próbę, homilie na mszy za ojczyznę. jego homilie
dobrze trafiały w zapotrzebowania słuchaczy. w nich dotykał ich proble-
mów i starał się je oświetlać słowem Bożym. To wszystko powodowało,
że z miesiąca na miesiąc zwiększała się liczba uczestniczących w mszach
za ojczyznę.
Treść homilii księdza jerzego była próbą odczytywania orędzia za-
wartego w słowie Bożym i jego aktualizacją. jego homilie nawiązywały
często do nauczania ojca Świętego jana Pawła ii oraz do nauczania
episkopatu Polski, a najczęściej do nauczania prymasa stefana wyszyń-
skiego. w homiliach podejmował zarówno problemy związane z postawą
człowieka wobec Boga, wobec siebie, jak i wobec społeczeństwa.
w czasie pierwszej mszy za ojczyznę, którą on odprawiał, zacytował
tekst oświadczenia rady głównej episkopatu Polski z 15 grudnia 1981 r.
„rada główna episkopatu Polski, zbierając się w sytuacji stanu wojenne-
go – na podstawie dostępnych informacji o sytuacji w ojczyźnie – kieruje
do wiernych kościoła katolickiego słowa oddania, jedności i braterskiego
współczucia. Boleść nasza jest boleścią całego narodu, sterroryzowanego siłą
militarną. wielu działaczy ruchu związkowego zostało internowanych [...].
chcemy, aby kościół i społeczeństwo skoncentrowało się na następujących
dążeniach: 1) uwolnienie internowanych, a do czasu uwolnienia stworzenie
im ludzkich warunków, 2) Przywrócenie związkom zawodowym, zwłaszcza
związkowi zawodowemu solidarność zgodnego ze statutem działania,
z którym łączy się umożliwienie swobodnego działania Przewodzącemu
i Prezydium związku”.
we wstępie do kazania z 29 sierpnia 1982 r. ks. jerzy przytoczył frag-
ment orędzia jana Pawła ii na Światowy Dzień Pokoju. zacytowany frag-
ment orędzia dotyczył sprawowania władzy: „władza jest służbą. władanie
to znaczy służenie. Pierwsza miłość władcy to miłość ku tym, nad którymi
władzę sprawuje. gdyby tak było, gdyby ta wielka prawda chrześcijańska
nareszcie weszła w życie, gdyby władza była moralna, gdyby zasady urzę-
dowania kierowały się etyką chrześcijańską, jakże inaczej wyglądałoby
życie i współżycie, praca i współpraca. Tymczasem staliśmy się świadkami
222
działania państw tyrańskich, gdzie mowa do obywatela wyraża się w tonie
prokuratorsko-policyjnym”6.
o treściach swoich kazań mówił sam ksiądz jerzy Popiełuszko. w ka-
zaniu wygłoszonym 25 grudnia 1983 r. ks. jerzy powiedział: „na mszach
świętych za ojczyznę i tych, którzy dla niej cierpią najbardziej, nigdy nie
głosiłem własnej mądrości, ale kierowałem się ewangelią oraz naucza-
niem Prymasa Tysiąclecia księdza kardynała stefana wyszyńskiego i ojca
Świętego jana Pawła ii. Dzisiaj również, zastanawiając się wspólnie nad
pokojem, chcę mówić przede wszystkim słowami ojca Świętego”7. w ka-
zaniu tym ks. jerzy oprócz nauczania jana Pawła ii powołał się jeszcze na
innego papieża. Było to nauczanie jan XXiii zawarte w encyklice Pacem
in terris.
ksiądz jerzy Popiełuszko w swoich homiliach podejmował chrześci-
jańskie rozumienie wolności, patriotyzmu, służby, sposobu sprawowania
władzy, mówił o doświadczaniu cierpienia przez internowanych i ich
rodziny. ja zauważa ks. jan sochoń, w homiliach księdza jerzego Po-
piełuszki zawarty jest pozytywny program odnowy społecznej. zawiera
się on pomiędzy takimi węzłowymi wartościami jak wolność, prawda,
sprawiedliwość, solidarność i kultura chrześcijańska8. on każdą próbę
wyrugowania wiary ze wspólnej świadomości uważał za groźną formę znie-
wolenia i niszczenia tożsamości narodowej. Prawo do wolności pozostaje
niezbywalne, podkreślał ksiądz Popiełuszko, kto je ogranicza, występuje
niejako przeciwko samemu stwórcy9. Ponieważ słabość i grzech mają
dostęp do ludzkiej natury, dlatego postulował wychowanie do wolności.
Przynosi ona szansę osobistego rozwoju, umożliwia podejmowanie de-
cyzji i opowiadanie się za dobrem. musi występować łącznie z odwagą
i odpowiedzialnością10.
rozumiał znaczenie prawdy w życiu człowieka. Dlatego, jak akcentuje
to ks. sochoń, mówił, że kto żyje w prawdzie, nawet gdyby był więziony,
pozostaje wolny. Prawda jest tym, co wyzwala i prowadzi do wolności.
natomiast wszelkie zafałszowanie prawdy zagraża ludzkiej wolności.
Prawda jest zgodnością słów z czynami, wypowiedzią wskazującą na realny
stan rzeczy. kto posługuje się pięknymi wypowiedziami, które nie mają
pokrycia w faktach, ten propaguje kłamstwo i fałsz. Tak oceniał ksiądz
jerzy wypowiedzi jaruzelskiego. Podkreślał, że nie służy to narodowi, ale
jedynie interesom partyjnym11. Prawdzie w życiu osobistym i społecznym
zagraża doświadczanie lęku. Dlatego ogarnięci strachem działamy wbrew
sumieniu. Dlatego ważne jest przezwyciężanie lęku. kiedy przyjmujemy
cierpienie w imię jakieś wyższej wartości, w imię prawdy religijnej, wówczas
223
pokonujemy trwogę i lęk. wzorem wyzwolenia z lęku zdaniem księdza
jerzego jest ojciec maksymilian kolbe. Prawda idzie w parze z męstwem.
jest ono stałą dyspozycją, która sprawia, że jesteśmy w stanie, mimo najróż-
niejszych przeszkód, przeciwstawiać się złu i służyć prawdzie. on, odwołując
się do nauczania wyszyńskiego, przypominał, że społeczeństwa, których
obywatele nie kierują się męstwem, stają się niewolnikami. wskazywał też,
że egzamin z męstwa zdali robotnicy w roku 1980 i młodzież w miętnem,
która broniła obecności krzyża w szkole12.
w homiliach ksiądz jerzy przypominał także, że ważna jest też spra-
wiedliwość. rozumiał ją, jak przedstawia to sochoń, jako przyznanie
każdemu człowiekowi należnych mu praw. o te prawa należy walczyć
z determinacją. sprawiedliwość to życie społeczne, gdzie robotnicy otrzy-
mują godziwą zapłatę, gdzie nie działa cenzura, gdzie sądy są niezawisłe,
gdzie istnieje możliwość swobodnego wypowiadania się i wychowania
dzieci i młodzieży w sposób zgodny z sumieniem rodziców13.
w 1984 roku podkreślał w swoich homiliach, że sprawiedliwość łączy
się z koniecznością zachowywania wartości chrześcijańskich, z miłością
do każdego człowieka, z przyznaniem każdemu należnych mu praw,
czyli prawa do pracy, do kultu religijnego, do zrzeszania się. wiele uwagi
poświęcał też solidarności. Pokazuje wartość ruchu społecznego. często
jednak mówi o solidarności narodowej. solidarność taka znosi nienawiść
i propaguje konieczność przebaczenia14.
jak podkreśla m. kindziuk, przytaczająca wypowiedzi katarzyny
soborak, uczestniczki wielu mszy za ojczyznę, „ksiądz jerzy przede
wszystkim dawał nam nadzieję, której tak bardzo wtedy potrzebowaliśmy.
mówił o miłości, męstwie, prawdzie, solidarności, o zwyciężaniu zła do-
brem. z tych mszy wychodziłam wewnętrznie uspokojona. Dzięki słowom
księdza przezwyciężałam w sobie niechęć do tych, którzy wyrządzili tak
wiele krzywd narodowi. on miał tę charyzmę: sprawiał, że ludzie potrafili
się pozytywnie ustosunkować nawet do swoich wrogów”15. wiele osób
pod wpływem homilii księdza jerzego uczyło się wyrzekać nienawiści16.
Treści kazań świadczyły o jego odwadze, a zarazem o jego solidarności
z prześladowanymi i uciemiężonymi. Treść tych kazań budziła wrogość
rządzących. Przyczyniały się one do tego, że ówczesna władza nie mogła
się rozprawić ze społeczeństwem. Dlatego podjęła inwigilację księdza
jerzego oraz jego prześladowanie.
ksiądz jerzy uczestniczył też w posłudze uświęcania. Przez liturgię
i sakramenty, w których chrystus uobecnia swoje misterium zbawienia,
dokonuje się uświęcenie człowieka i pogłębia się jego wiara17. jako kapłan
224
w trakcie swojej posługi miał on możliwość sprawowania sakramentów.
często był specjalnie proszony o udzielenie sakramentów przez robotni-
ków z huty warszawa, np. chrztu dziecka czy też sakramentu małżeństwa.
Bardzo często spowiadał. motywacja osób proszących o nie wynikała z roz-
poznania w księdzu jerzym człowieka głębokiej wiary i wielkiej wrażliwości
na innego człowieka. Pod wpływem uczestnictwa we mszy za ojczyznę
wielu z nich się nawracało. Ta msza była dla nich doświadczeniem wiary.
nawrócenie przeżywali po wielu latach pracownicy huty, studenci czy
artyści. na przykład Danuta szaflarska pod wpływem modlitwy na mszy
za ojczyznę nawróciła się po 40 latach18.
ksiądz jerzy będąc duszpasterzem dawał świadectwo wiary. jego
pobożność, osobiste zaangażowanie były bardzo wymowne. on miał
świadomość, że trzeba być autentycznym świadkiem chrystusa. w homilii
podczas mszy za ojczyznę 27 maja 1984 mówił: „Podstawowym warunkiem
wyzwolenia człowieka ku zdobywaniu prawdy i życia prawdą jest zdobycie
cnoty męstwa. oznaką chrześcijańskiego męstwa jest walka o prawdę. [...]
niech na co dzień towarzyszy nam świadomość, że żądając prawdy od
innych, sami musimy żyć prawdą. żądając sprawiedliwości sami musimy
być sprawiedliwi. żądając odwagi i męstwa sami musimy być na co dzień
mężni i odważni”19.
zaangażowanie duszpasterskie było coraz większe. ksiądz jerzy
poświęcał niemal cały swój czas na spotkania z ludźmi. coraz lepiej
rozumiał, że msza za ojczyznę jest jego szczególną misją. Doświadczał,
że ta misja jest wiernym coraz bardziej potrzebna. z drugiej strony jego
wpływ na ludzi powodował, że władza coraz natarczywiej nękała ks. Po-
piełuszkę. od początku stycznia 1983 roku władze kilkakrotnie wzywały
księdza jerzego na przesłuchania na komendę milicji. w czasie wyjazdów
z warszawy był śledzony, zatrzymywany, poddawany kontroli, rewidowany.
kościół św. stanisława kostki na żoliborzu był obstawiany milicją i pro-
wokatorami. ostatecznie 22 września 1983 r. wszczęto oficjalne śledztwo
prokuratorskie przeciw księdzu jerzemu. od 3 grudnia rozpoczęło się
wzywanie do prokuratury na przesłuchania. Podczas pierwszego przesłu-
chania był obiektem prowokacji. Do jego mieszkania podrzucono materiały
konspiracyjne. sytuacja takiego nieustannego nękania trwała do końca
jego życia20. mimo wielkiego niebezpieczeństwa i napięcia psychicznego
oraz przeżywanego lęku ksiądz jerzy był gotowy trwać w wypełnianiu
swojej misji. w lipcu 1984 roku wypowiedział w obecności ojca gabriela
Bartoszewskiego i trzech innych kapłanów zdanie: „ja się poświęciłem
i ja się nie cofnę”. Było ono wypowiedziane w sytuacji, gdy radzono księ-
225
dzu jerzemu zmianę swojego zachowania w taki sposób, aby nie drażnić
władz. Było ono znakiem świadomości konsekwencji płynących z jego
sytuacji i uświadamiało, że jest on gotowy przyjąć wszystkie konsekwencje
wynikające z jego posługi21.
w tym zmaganiu się z niebezpieczeństwem wielkim oparciem były
dla niego znaki poparcia w wypełnianiu tej misji, które otrzymał od ojca
Świętego jana Pawła ii i księdza prymasa józefa glempa22.
najbardziej wymownym znakiem stała się jego śmierć. Była ona wy-
razem męczeństwa za wiarę, znakiem męstwa w wierze. Śmierć spotkała
go na tamie we włocławku. zginął w nurtach wisły. został porwany
w górsku 19 października 1984 roku i pewnie tego samego dnia został
utopiony w wiśle. ciało jego odnaleziono w nurtach rzeki 30 października
1984 roku.
jego śmierć stała się wymownym świadectwem. To świadectwo ciągle
przemawia. szczególne znaczenie ma wypowiedź ojca Świętego jana Pa-
wła ii podczas jego pielgrzymki do Polski we włocławku 7 czerwca 1991
roku: „on jest patronem naszej obecności w europie za cenę ofiary z życia,
tak jak chrystus. Tak jak chrystus ma prawo obywatelstwa w świecie, ma
prawo obywatelstwa w europie, dlatego że dał swoje życie za nas wszyst-
kich. ma prawo obywatelstwa wśród nas i wśród wszystkich narodów tego
kontynentu i całego świata, przez swój krzyż. [...] nie wolno go traktować
– niech Bóg broni, nie myślę, że ktokolwiek to widzi i próbuje – nie wolno
go traktować tylko o tyle, o ile służył pewnej sprawie w porządku politycz-
nym, chociaż była to sprawa do głębi etyczna, trzeba go widzieć i czytać
w całej prawdzie jego życia”23.
Papież w około dwudziestu wypowiedziach wskazuje na świadectwo
księdza jerzego24. Papież przywołał jego ofiarę z życia na inaugurację
kongresu eucharystycznego w Polsce (8 czerwca 1987 r.), a 14 czerwca
odwiedził jego grób i przy nim się modlił25. w wypowiedziach podkreślał
różne aspekty księdza jerzego, między innymi: „aby to cierpienie posłu-
żyło do duchowej odnowy naszego narodu, by żyjący mogli zrozumieć, że
nie przemocą ale miłością buduje się przyszłość, aby z tej śmierci wyrosło
dobro jak z krzyża zmartwychwstanie, że ta śmierć była świadectwem
męczeństwa za wiarę, że jego śmieć jest jedną z tych śmierci, które służą
do odradzania się życia, że dla kapłanów jest przykładem ofiarnej służby
aż po śmierć, że jest patronem naszej obecności w europie za cenę życia,
że jest znakiem tego co kapłan katolicki pragnie uczynić dla swoich braci,
wpisany w historię polskich męczenników”26. Świadectwo jego życia przy-
ciąga do jego grobu i do miejsca męczeństwa bardzo wielu ludzi.
226
w Polsce i różnych krajach nie tylko europejskich postawiono po-
nad 70 pomników ks. jerzego. w 73 miastach nadano ulicom jego imię.
ufundowano blisko 140 tablic pamiątkowych. Ponad 20 szkół nosi imię
ks. Popiełuszki27. od marca 1985 r. do kwietnia 2010 r. grób bł. ks. je-
rzego Popiełuszki nawiedziło ponad 18 milionów pielgrzymów z ponad
134 państw świata28. można więc powiedzieć, że jego świadectwo jest
wymowne nie tylko dla Polaków, ale także dla ludzi wielu narodowości
i kultur.
* * *
osoba błogosławionego księdza jerzego Popiełuszki może być wzo-
rem osobowym w wychowaniu chrześcijańskim. wymowne jest jego życie
i szczególną wymowę ma jego śmierć. on wskazuje, jak idąc za chrystusem
można dawać świadectwo wierze. jego solidarność z człowiekiem, chrze-
ścijańska miłość, wiara, pobożność ujawniająca się wyraźnie w trakcie
sprawowania sakramentów otwierała serca ludzi dla chrystusa. on też
pokazuje, jak idąc drogami wskazywanymi przez Boga człowiek coraz
bardziej dojrzewa w wierze i staje się gotowy nawet do poświęcenia życia
służąc wielkim wartościom, głosząc ewangelię i służąc swoim braciom. jest
wzorem głoszenia ewangelii, męstwa, odwagi i pokornego odnoszenia się
do drugich. w jego życiu objawiła się też miłość nieprzyjaciół, która nie
jest łatwa. Trzeba ufać, że z jego śmierci, jak z krzyża chrystusa, wyrośnie
dobro.
przypiSy
1 Por. P. P e t r y k o w s k i, Społeczno-kulturowe aspekty podstaw wychowania, olsztyn
2005, s. 100–103.
2 j. s z l a g a, Kult w Biblii, w: Encyklopedia katolicka (ek), t. 10, lublin 2004, kol. 181.
3 Tamże, kol. 183.
4 Por. B. m i g u t, Kult w Kościele katolickim, w: ek, t. 10, kol. 183–185.
5 Tamże, kol. 185–186.
6 j. P o p i e ł u s z k o, homilia z 29 sierpnia 1982, http://xj.popieluszko.pl/.
7 T e n ż e, homilia z 25 grudnia 1983, http://xj.popieluszko.pl/.
8 Por. j. s o c h o ń, Ksiądz Jerzy Popiełuszko, kraków 2010, s. 58.
9 Tamże.
10 Tamże, s. 58–59.
11 Tamże, s. 60–61.
12 Tamże, s. 61–63.
13 Tamże, s. 63.
14 Tamże, s. 65–68.
15 Por. m. k i n d z i u k, Świadek prawdy. Życie i śmierć księdza Jerzego Popiełuszki, czę-
stochowa 2010, s. 176.
16 Tamże, s. 175–177.
17 Por. j a n P a w e ł ii, Przemówienie do uczestników plenarnej sesji Kongregacji do spraw
Kultu Bożego i dyscypliny sakramentów (3 V 1996), os rom Pol, 17(1996), nr 7–8, s. 42.
18 Por. m. k i n d z i u k, Świadek prawdy..., dz. cyt., s. 169–174.
19 j. P o p i e ł u s z k o, homilia ze mszy św. za ojczyznę z 27 maja 1984 r., http://
xj.popieluszko.pl/ (10.06.2011).
20 Por. g. B a r t o s z e w s k i, Obraz życia i działalności ks. Jerzego Popiełuszki w świetle jego
Zapisków (1980–1984), w: Błogosławiony Jerzy Popiełuszko. Zapiski, listy i wywiady ks. Jerzego
Popiełuszki 1967–1984, red. g. Bartoszewski, warszawa 2010, s. 173–175.
21 Por. t e n ż e, „Ja się poświeciłem i ja się nie cofnę”, w: Błogosławiony Jerzy Popiełuszko...,
dz. cyt., s. 177–183.
22 Por. t e n ż e, Obraz życia i działalności ks. Jerzego Popiełuszki w świetle jego Zapisków
1980–1984, art. cyt., s. 171.
23 j a n P a w e ł ii, homilia w czasie mszy Świętej. włocławek, 7 czerwca 1991, http://www.
opoka.org.pl/biblioteka/w/wP/jan_pawel_ii/homilie/28wloclawek_07061991.html.
24 Por. T. k a c z m a r e k, Jan Paweł II wobec świadectwa ks. Jerzego Popiełuszki, w: Bło-
gosławiony Jerzy Popiełuszko..., dz. cyt., s. 135.
25 Tamże, s. 134.
26 Tamże, s. 135–145.
27 http://xj.popieluszko.pl/ (10.06.2011).
28 Pielgrzymi przy grobie księdza jerzego, http://www.popieluszko.net.pl/xjerzy/pielgrzymi.

 

93 rocznica objawień Św Faustyny

Zbliża się 93. rocznica pierwszego objawienia św. s. Faustyny Kowalskiej

18 lutego 2024 19:52/w Kościół

Przed nami 93. rocznica pierwszego objawienia Jezusa Miłosiernego św. s. Faustynie Kowalskiej. Uroczyste obchody zaplanowano na najbliższy czwartek w Płockim Sanktuarium Bożego Miłosierdzia. Poprzedzą je trzydniowe rekolekcje.

W Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Płocku (wcześniej płockim Klasztorze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia) niespełna 93 lata temu (dokładnie 22 lutego 1931 r.) do 26-letniej s. Faustyny Kowalskiej – dzisiaj świętej – po raz pierwszy przyszedł Jezus Miłosierny.

– 22 lutego, w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu, po Nieszporach w jej pokoju ukazał się Jezus Miłosierny i powiedział: „wymaluj obraz według rysunku, który widzisz, z podpisem »Jezu ufam Tobie«” – przypomniała s. Diana Kuczek ZMBM, przełożona Klasztoru Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Płocku oraz kustosz tamtejszego Sanktuarium Miłosierdzia Bożego.

To wydarzenie – jak podkreśliła s. Diana Kuczek ZMBM – odmieniło nie tylko życie s. Faustyny, ale także losy całego świata.

– Wtedy rozpoczęła się ta misja Miłosierdzia, z którą Jezus wysłał ją na cały świat i ta misja sprawiła, iż Pan Bóg stał się bardziej bliski każdemu człowiekowi – Bóg pełen Miłości, pełen Miłosierdzia, a Płock przez to stał się Betlejem orędzia Bożego Miłosierdzia, bo tutaj wszystko się zaczęło – zaznaczyła przełożona Klasztoru Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia w Płocku.

Dlatego to właśnie w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Płocku odbędą się uroczyste obchody, które poprzedzą 3-dniowe rekolekcje o Bożym Miłosierdziu.

– To jest to miejsce, ta przestrzeń i poprzez rekolekcje, poprzez czas przygotowania, chcemy na nowo odkrywać dar Bożego Miłosierdzia. Zapraszamy do wzięcia udziału, do przyjścia na rekolekcje, a jeżeli nie możecie być fizycznie, to pamiętajcie o tym 22 lutego, aby zaczerpnąć z niesamowitego skarbca Bożego Miłosierdzia i czytać najpopularniejszą na świecie polską książkę: „Dzienniczek” s. Faustyny – mówił ks. dr Grzegorz Zakrzewski, dyrektor Wydziału Katechetycznego Kurii Diecezjalnej Płockiej.

„Dzienniczek” to zapiski s. Faustyny Kowalskiej, w których znajduje się opis jej niezwykłej relacji z Jezusem Miłosiernym oraz jej głębokiego zawierzenia Bogu.

– Dla mnie osobiście najmocniejszym fragmentem z „Dzienniczka” jest sytuacja, w której Faustyna po rozmowie z Jezusem zapisuje „moja wola” i ją bardzo mocno przekreśla. W samym „Dzienniczku” w oryginale jest to zrobione na całą stronę. I to jest dla mnie takie wyzwanie: czy ja w życiu chcę realizować swoją wolę, swoje pomysły na życie, na świętość, czy wolę Boga, Jezusa, tak jak się o to modlimy w „Ojcze Nasz”? – zwrócił uwagę ks. dr Grzegorz Zakrzewski.

„Dzienniczek” s. Faustyny Kowalskiej to wyjątkowa lektura, z której możemy czerpać każdego dnia, szukając odpowiedzi na różne pytania. W lepszym zrozumieniu poszczególnych wersów zapisanych w „Dzienniczku” pomoże nam „Zeszyty miłości pełne” autorstwa s. Gaudii Skass ze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia.//Św. Siostra Faustyna pisze: Wtenczas jesteśmy najwięcej podobni do Boga, kiedy przebaczamy bliźnim. Bóg jest miłością, dobrocią i miłosierdziem…, a Jezus zachęca: Miłosierdzie moje powinna odzwierciedlić w sobie każda dusza (Dz. 1148). To podobieństwo do Boga, wyrażone w akcie darowania uraz, sprawia, że wtedy jesteśmy tak naprawdę najbardziej ludzcy, na wzór Jezusa, który stał się człowiekiem. Przykazanie miłości bliźniego, znajdujące w przebaczaniu swą wyrazistą realizację, jest charakterystycznym i fundamentalnym prawem chrześcijaństwa, które jednak nie rezygnuje z prawa do sprawiedliwości i wyrównania wyrządzonych krzywd3. Nie skupia się ono jednak na bezwzględnym wyrównaniu rachunków, lecz wzywa do przebaczenia. Ten uczynek miłosierdzia ma na uwadze, w głównej mierze, dobro tego, kto przebacza, chroniąc jego serce przed zbyt długotrwałym tkwieniem w uczuciach złości, żalu i bólu4. W Księdze Kapłańskiej czytamy: Nie będziesz żywił w sercu nienawiści do brata. Nie będziesz szukał pomsty, nie będziesz żywił urazy do synów twego ludu, ale będziesz miłował bliźniego jak siebie samego. Ja jestem Pan (Kpł 19, 17-18). Bóg jest tym, który określa normę właściwych postaw, do jakich jesteśmy nieraz zaskakująco nagle wzywani, w obliczu niespodziewanej urazy dotykającej nasze serce. On wie, co jest dla nas najlepsze, co sprzyja budowaniu Królestwa Bożego na tej ziemi. Stąd ciągle aktualny jest apel, by doznaną urazę oddać Bogu w akcie darowania winy czyli przebaczenia. Ten, kto żyje w przestrzeni Bożej miłości, gotowy jest to uczynić nawet przed tym, zanim zostanie zraniony5.

ORĘDZIE P.FRANCISZKA NA WIELKI POST 2024 R

ORĘDZIE OJCA ŚWIĘTEGO FRANCISZKA
NA WIELKI POST 2024

Bóg prowadzi nas przez pustynię ku wolności

Drodzy bracia i siostry!

Kiedy nasz Bóg się objawia, obwieszcza wolność: „Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli” (Wj 20, 2). Tak rozpoczyna się Dekalog dany Mojżeszowi na górze Synaj. Lud dobrze wie, o jakim wyjściu mówi Bóg: doświadczenie niewolnictwa jest wciąż odciśnięte w jego ciele. Otrzymuje dziesięć słów na pustyni jako drogę wolności. Nazywamy je „przykazaniami”, podkreślając siłę miłości, z jaką Bóg wychowuje swój lud. Jest to rzeczywiście mocne wezwanie do wolności. Nie wyczerpuje się ono w jednym wydarzeniu, ponieważ dojrzewa podczas wędrówki. Tak jak Izrael na pustyni wciąż ma wewnątrz siebie Egipt – istotnie często żałuje przeszłości i szemrze przeciwko Niebiosom i Mojżeszowi – tak i dziś Lud Boży nosi w sobie przytłaczające więzy, które musi porzucić. Zdajemy sobie z tego sprawę, gdy brakuje nam nadziei i wędrujemy przez życie jak przez pustkowie, bez ziemi obiecanej, do której moglibyśmy wspólnie dążyć. Wielki Post jest czasem łaski, w którym pustynia ponownie staje się – jak zapowiada prorok Ozeasz – miejscem pierwszej miłości (por. Oz 2, 16-17). Bóg wychowuje swój lud, aby wyszedł ze swoich zniewoleń i doświadczył przejścia ze śmierci do życia. Jak oblubieniec, ponownie przyciąga nas do siebie i szepcze do naszych serc słowa miłości.

Wyjście z niewoli ku wolności nie jest wędrówką abstrakcyjną. Aby nasz Wielki Post był również konkretny, pierwszym krokiem jest pragnienie widzenia rzeczywistości. Kiedy w krzewie gorejącym Pan przyciągnął Mojżesza i przemówił do niego, natychmiast objawił się jako Bóg, który widzi, a przede wszystkim słyszy: „Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemięzców, znam więc jego uciemiężenie. Zstąpiłem, aby go wyrwać z ręki Egiptu i wyprowadzić z tej ziemi do ziemi żyznej i przestronnej, do ziemi, która opływa w mleko i miód” (Wj 3, 7-8).

Również dzisiaj, wołanie jakże wielu uciskanych braci i sióstr dociera do nieba. Zadajmy sobie pytanie: czy dociera również do nas? Czy nami wstrząsa? Czy nas porusza? Wiele czynników oddala nas od siebie, zaprzeczając braterstwu, które w sposób naturalny nas łączy.

Podczas mojej podróży na Lampedusę, globalizacji obojętności przeciwstawiłem dwa pytania, które stają się coraz bardziej aktualne:

„Gdzie jesteś?” (Rdz 3, 9) i „Gdzie jest brat twój?” (Rdz 4, 9). Wielkopostna wędrówka będzie konkretna, jeśli słuchając tych pytań ponownie, wyznamy, że wciąż jesteśmy pod panowaniem faraona. Jest to panowanie, które czyni nas wyczerpanymi i niewrażliwymi. Jest to model rozwoju, który nas dzieli i kradnie nam przyszłość. Są nim zanieczyszczone: ziemia, powietrze i woda, ale również dusze. Bo chociaż wraz z chrztem rozpoczęło się nasze wyzwolenie, pozostaje w nas niewytłumaczalna tęsknota za niewolnictwem. Jest to jakby przyciąganie do bezpieczeństwa rzeczy już widzianych, ze szkodą dla wolności.

Chciałbym zwrócić waszą uwagę na pewien szczegół w historii wyjścia z Egiptu, o niemałym znaczeniu: to Bóg widzi, wzrusza się i wyzwala, a Izrael o to nie prosi. Faraon gasi bowiem nawet marzenia, kradnie niebo, sprawia, że świat, w którym deptana jest godność i negowane są autentyczne więzi, wydaje się niemożliwy do zmiany. Udaje mu się przywiązać do siebie. Zadajmy sobie pytanie: czy pragnę nowego świata? Czy jestem gotów porzucić kompromisy ze starym? Świadectwo wielu braci biskupów i dużej liczby osób działających na rzecz pokoju i sprawiedliwości przekonuje mnie coraz bardziej, że tym, co należy potępić, jest deficyt nadziei. Mamy do czynienia z przeszkodą dla marzeń, niemym krzykiem, który sięga nieba i porusza serce Boga. Przypomina to ową tęsknotę za niewolą, która paraliżuje Izraela na pustyni, uniemożliwiając mu kroczenie naprzód. Exodus można przerwać: nie można by inaczej wyjaśnić, dlaczego ludzkość, która chociaż osiągnęła próg powszechnego braterstwa i poziom rozwoju naukowego, technicznego, kulturowego i prawnego, zdolny do zapewnienia wszystkim godności, błądzi po omacku w mrokach nierówności i konfliktów.

Bóg się nami nie zmęczył. Przyjmijmy Wielki Post jako okres mocny duchowo, w którym Jego Słowo jest ponownie skierowane do nas: „Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli” (Wj 20, 2). Jest to czas nawrócenia, czas wolności.

Sam Jezus, jak przypominamy co roku w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu, został wyprowadzony przez Ducha na pustynię, aby zostać wypróbowanym w wolności. Przez czterdzieści dni będzie On przed nami i wraz z nami: jest Synem wcielonym. W przeciwieństwie do faraona, Bóg nie chce poddanych, lecz synów. Pustynia jest przestrzenią, w której nasza wolność może dojrzeć w osobistej decyzji, by nie popaść na nowo w niewolę. W okresie Wielkiego Postu znajdujemy nowe kryteria osądu i wspólnotę, z którą możemy wyruszyć w drogę, jakiej nigdy wcześniej nie przebyliśmy.

Oznacza to walkę: Księga Wyjścia i pokusy Jezusa na pustyni mówią nam o tym wyraźnie. Głosowi Boga, który mówi: „Tyś jest mój Syn umiłowany” (Mk 1, 11), i „Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie!” (Wj 20, 3), przeciwstawiają się kłamstwa nieprzyjaciela. Od faraona trzeba bardziej bać się bożków: możemy je uważać za jego głos w nas. Móc wszystko, być szanowanym przez wszystkich, mieć przewagę nad wszystkimi: każdy człowiek odczuwa uwodzenie tego kłamstwa w sobie. To stara droga. Możemy w ten sposób przywiązać się do pieniędzy, do pewnych projektów, idei, celów, do naszej pozycji, do tradycji, a nawet do pewnych osób. Zamiast nas poruszyć, sparaliżują nas. Zamiast sprawić, byśmy się spotkali, będą nam siebie przeciwstawiać. Istnieje jednak nowa ludzkość, lud maluczkich i pokornych, którzy nie ulegli urokowi kłamstwa. Podczas gdy bożki czynią niemymi, ślepymi, głuchymi i nieruchomymi tych, którzy im służą (por. Ps 114, 4), ubodzy w duchu są natychmiast otwarci i gotowi: są milczącą siłą dobra, która uzdrawia i podtrzymuje świat.

Jest to okres działania, a w okresie Wielkiego Postu działanie to także zatrzymanie się.

Zatrzymanie się na modlitwie, aby przyjąć Słowo Boże i zatrzymać się jak Samarytanin, w obecności zranionego brata. Miłość Boga i bliźniego jest tą samą miłością. Nie mieć innych bogów to zatrzymać się w obecności Boga, przy ciele bliźniego. Dlatego modlitwa, jałmużna i post nie są trzema niezależnymi zadaniami, ale jednym ruchem otwartości, ogołocenia: precz z bożkami, które nas obciążają, precz z przywiązaniami, które nas więżą.

Wówczas obumierające i odizolowane serce przebudzi się. Trzeba zatem zwolnić i zatrzymać się. Kontemplacyjny wymiar życia, który Wielki Post pozwoli nam odkryć na nowo, zmobilizuje nowe siły. W obecności Boga stajemy się siostrami i braćmi, odczuwamy innych z nową intensywnością: zamiast zagrożeń i nieprzyjaciół odnajdujemy towarzyszki i towarzyszy podróży. To właśnie jest marzeniem Boga, ziemia obiecana, do której zmierzamy, kiedy wychodzimy z niewoli.

Synodalna forma Kościoła, którą w tych latach odkrywamy na nowo i pielęgnujemy, sugeruje, aby Wielki Post był również okresem decyzji wspólnotowych, małych i dużych wyborów wbrew dominującemu nurtowi, zdolnych do zmiany codziennego życia ludzi i życia dzielnicy: nawyków zakupowych, troski o stworzenie, włączenia tych, których się nie dostrzega, lub pogardzanych.

Zachęcam każdą wspólnotę chrześcijańską: do zaoferowania swoim wiernym chwil, w których będą mogli przemyśleć styl życia, oraz do spokojnego zastanowienia się, żeby zweryfikować swoją obecność na danym terenie i swój wkład w uczynienie go lepszym. Biada, gdyby chrześcijańska pokuta była podobna do tej, która zasmuciła Jezusa. Mówi On także do nas: „Nie bądźcie posępni jak obłudnicy. Przybierają oni wygląd ponury, aby pokazać ludziom, że poszczą” (Mt 6, 16). Niech raczej na twarzach widoczna będzie radość, poczujmy woń wolności, uwolnijmy tę miłość, która wszystko czyni nowym, poczynając od najmniejszych i najbliższych rzeczy. Może się to wydarzyć w każdej wspólnocie chrześcijańskiej.

Na ile ten Wielki Post będzie okresem nawrócenia, na tyle zagubiona ludzkość odczuje wstrząs kreatywności: błysk nowej nadziei. Chciałbym wam powiedzieć, podobnie jak młodym, których spotkałem w Lizbonie minionego lata: „Szukajcie i podejmujcie ryzyko. W tym momencie dziejów wyzwania są ogromne, zawodzenia bolesne, przeżywamy trzecią wojnę światową „w kawałkach”, ale podejmijmy ryzyko myślenia, że nie jesteśmy w agonii, lecz w chwili narodzin; nie u kresu, lecz na początku wielkiego spektaklu. Potrzeba odwagi, by tak pomyśleć.” ( Przemówienie do studentów Portugalskiego Uniwersytetu Katolickiego, 3 sierpnia 2023 r.). Jest to odwaga nawrócenia, wyjścia z niewoli. Wiara i miłość trzymają za rękę to dziecię- nadzieję. Uczą je chodzić, a jednocześnie ono ciągnie je do przodu [1].

Błogosławię was wszystkich i waszą wielkopostną wędrówkę.

W Rzymie, u św. Jana na Lateranie, dnia 3 grudnia 2023 r., w Pierwszą Niedzielę Adwentu.

FRANCISZEK

MISJE DZISIAJ 2024

Misje Dzisiaj

Drodzy Czytelnicy, nowy rok wydawniczy przynosi kolejną propozycję spotkań z czasopismem „Misje Dzisiaj”. Wsłuchując się nieustannie w głos Kościoła, pragniemy przedstawić Wam fundamentalne zagadnienia drogi wzrastania we wspólnocie Kościoła. W pierwszym numerze odkryjemy na nowo Słowo Boże, czyli Osobę Jezusa, który daje światu zbawienie i życie, jak również słowo Boże w wymiarze pastoralnym, które jest pokarmem dla ducha i daje wzrost wiary.

Czytaj więcej

Świat Misyjny

„Świat Misyjny" 1/2024. Zaczynamy wspólnie nowy rok na łamach naszego czasopisma. Już po raz trzeci będziemy odwiedzać kontynenty. Tym razem w kluczu podstawowych prawd naszej wiary. Zaczynamy od fundamentu, czyli od Słowa Bożego i do kontynentu narodzin Jezusa, czyli od Azji. O tych dwóch rzeczywistościach, tak mocno ze sobą związanych, można dowiedzieć się, czytając uważnie ten numer.

Czytaj więcej

Pliki do pobrania